La guerre que le régime perd sans bruit
Garde Javidan · Analyse
La guerre que le régime perd sans bruit
Depuis le 28 février 2026, les Gardiens de la révolution saignent économiquement — et cette hémorragie-là ne connaît pas de cessez-le-feu
The War the Regime Is Losing in Silence
Since February 28, 2026, the Revolutionary Guards have been bleeding economically — and that hemorrhage knows no ceasefire
جنگی که رژیم بیسر و صدا در حال باختن آن است
از ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، سپاه پاسداران از نظر اقتصادی خونریزی میکند — و این خونریزی آتشبس نمیشناسد
המלחמה שהמשטר מפסיד בשקט
מאז 28 בפברואר 2026, משמרות המהפכה מדממים כלכלית — ולדימום הזה אין הפסקת אש
Der Krieg, den das Regime lautlos verliert
Seit dem 28. Februar 2026 verbluten die Revolutionsgarden wirtschaftlich — und für diese Blutung gibt es keinen Waffenstillstand
Kriget som regimen förlorar utan ett ljud
Sedan den 28 februari 2026 blöder Revolutionsgardet ekonomiskt — och den blödningen känner inget eldupphör
La guerra que el régimen pierde en silencio
Desde el 28 de febrero de 2026, los Guardianes de la Revolución se desangran económicamente, y esa hemorragia no conoce alto el fuego
On compte les frappes, les missiles, les nuits de bombardement. On compte moins ce qui, pourtant, décide des guerres modernes : l’argent. Depuis le 28 février 2026 et le déclenchement de l’« Operation Epic Fury », le Corps des Gardiens de la révolution islamique (CGRI) n’a pas seulement perdu des navires et des bases. Il a vu se déliter la machine qui le rend puissant : son empire économique.
Un avertissement d’honnêteté d’abord : cette guerre est trop récente pour qu’aucun chiffre de 2026 soit certifiable de façon indépendante. Tout ce qui suit est sourcé et daté, mais les agrégats de « coût total » et les bilans militaires restent des ordres de grandeur, pas des vérités gravées. La rigueur consiste ici à donner la fourchette, jamais le chiffre unique et flatteur.
Ce que le CGRI possédait
Pour mesurer une perte, il faut d’abord mesurer l’avoir. Le CGRI n’est pas une armée dotée d’un budget : c’est un conglomérat armé. Les estimations d’analystes situent la part de l’économie contrôlée par les entités liées aux Gardiens et aux fondations du Guide à plus de 50 % du PIB — un chiffre par nature imprécis, car l’opacité du système interdit toute mesure officielle.
Quelques piliers documentés : Khatam al-Anbiya, le bras BTP du CGRI, environ 812 filiales, sanctionné par le Trésor américain dès 2007 ; Setad / EIKO, l’empire de fondations adossé au Guide, estimé à ~95 milliards de dollars par l’enquête de référence de Reuters (2013) ; et surtout le pétrole, dont la part contrôlée par le CGRI serait passée de ~20 % (2021) à ~50 % (2024), avec environ 12,4 milliards de dollars par an de pétrole alloués aux forces armées. Frapper l’économie du CGRI, ce n’est pas l’affaiblir à la marge : c’est viser l’organe.
Le décompte des pertes
Dès le premier jour, la marine du CGRI est décimée : 17 navires coulés le 28 février, dont l’unique sous-marin opérationnel de la classe Fateh et la corvette Shahid Soleimani. Le CENTCOM revendiquera plus tard 92 % des grands navires iraniens coulés — chiffre revendiqué par la coalition, à prendre comme tel.
Le tournant économique intervient autour du 8-9 mars, avec les premières frappes sur les infrastructures pétrolières : les dépôts de Shahran, Aghdasieh, Shahr-e Rey et Karaj sont frappés, faisant au moins quatre morts — un fait établi par imagerie satellitaire et confirmé par Human Rights Watch. Le 13 mars, c’est Kharg qui est visé, l’île par laquelle transitent ~90 % des exportations pétrolières.
La facture globale, elle, s’encadre par trois chiffres : l’estimation méthodique de la FDD, ~144 milliards de dollars (≈ 40 % du PIB, imagerie satellite + évaluation de dégâts + AIEA) ; la revendication du régime lui-même, ~270 milliards « en 40 jours » ; et l’estimation de presse du New York Times, ~300 milliards et plus. Le chiffre le plus citable reste celui de la FDD, le seul construit sur une méthode publiée.
L’hémorragie macroéconomique, elle, repose sur des cotations de marché, les plus solides. Le rial s’effondre : de 147 000 tomans pour un dollar (janvier 2026) à 191 000 tomans (juillet 2026) au marché libre, une dépréciation d’environ 30 %. L’inflation s’emballe : d’environ 53 % (décembre 2025) à 83-89 % en glissement — et ce sont là les chiffres officiels du régime lui-même (Banque centrale, Centre statistique), donc un plancher plutôt que la réalité vécue. Les exportations de pétrole s’écroulent : d’un pic de ~2,1 millions de barils/jour à moins de 0,3 million en mai après le blocus naval. Et le régime, par la voix d’un de ses propres responsables, admet deux millions d’emplois perdus depuis février.
Ce que cet argent finançait — et pas le peuple
Avant de disparaître dans les décombres, cet argent servait à quelque chose de précis. Pas à la nation iranienne : à la projection de puissance du régime.
Le CGRI d’abord se paie lui-même. C’est le fait le mieux établi du dossier : les Gardiens représentent environ 10 % des effectifs des forces armées, mais captent près d’un tiers du budget de la défense — systématiquement 1,8 à 2,7 fois le budget de l’armée régulière. Pour 2025-26, on estime le budget du CGRI à ~6 milliards de dollars, contre ~3,4 pour l’Artesh.
Les proxies ensuite — l’« axe de la résistance ». Les montants, tous des chiffrages officiels américains (jamais du régime, qui ne publie rien) : Hezbollah, ~700 millions de dollars par an (Trésor américain, soit ~70 % des revenus du groupe) ; Hamas et Jihad islamique, ~100 millions/an combinés ; Houthis du Yémen, 100 à 300 millions/an ; milices chiites d’Irak, plus de 100 millions/an. Et le gouffre syrien : 30 à 50 milliards de dollars engloutis en treize ans pour sauver Assad — un investissement aujourd’hui réduit à néant par la chute de Damas.
Le nucléaire, enfin — et ici une précision s’impose. Le fameux « 500 milliards » n’est pas le coût de construction : c’est l’estimation du coût cumulé des sanctions qu’il a values au pays. La construction de l’enrichissement est estimée à ~1 milliard seulement ; le budget annuel de l’agence nucléaire, ~270-300 millions, est un chiffre déclaré par le régime. Le vrai prix du nucléaire fut ailleurs : dans le coût d’opportunité, plus de 100 milliards de dollars de croissance et de revenus pétroliers sacrifiés.
Et la machine à drones, dont la logique résume la doctrine : un drone Shahed-136 coûte 20 000 à 50 000 dollars à produire, mais l’intercepter en coûte plus d’un million.
Face à cette carte des dépenses, une seule ligne manque : le peuple. Selon les estimations rendues publiques en Iran, la part de la population sous le seuil de pauvreté va de ~30 % (chiffre officiel du régime, le plus bas et le plus contesté) à plus de 60 % et jusqu’à 70-75 % de l’aveu d’un ancien ministre. Autrement dit : près des deux tiers d’une nation vivent sous le seuil de pauvreté, depuis des années, tandis que le régime finançait le Hezbollah, l’enrichissement de l’uranium et un arsenal de missiles. L’argent qui manque aujourd’hui n’a jamais manqué pour cela. Il a manqué pour eux.
Le blocus d’Ormuz, ou l’art de se saborder
Le régime a fait d’Ormuz son arme. Or Ormuz est aussi sa veine jugulaire. Le détroit voit passer ~20 millions de barils/jour, environ un quart du commerce pétrolier maritime mondial. Mais ~80 % des exportations du régime empruntent ce même détroit, et son terminal principal, Kharg, est situé en amont d’Ormuz : le fermer ne contourne rien, cela s’ampute.
Voici une estimation transparente du coût que ce blocus lui inflige à lui-même.
Avant blocus : 1,84 million de barils/jour × ~90 dollars ≈ 165 millions de dollars par jour (mars 2026). Sous blocus : moins de 0,30 million × ~90 dollars ≈ 27 millions par jour (mai 2026, −84 %). Manque à gagner : environ 138 millions de dollars par jour.
Ce résultat recoupe l’estimation indépendante de ~150 millions par jour et se traduit par une perte cumulée d’environ 5,8 milliards de dollars sur les seuls mois d’avril et mai. À cela s’ajoute l’effet démultiplicateur que le régime ne contrôle pas : les primes d’assurance « risque de guerre » sont passées de ~0,25 % à 3-10 % de la valeur de la coque, faisant bondir le coût d’un transit de pétrolier de ~250 000 dollars à 3-10 millions. En transformant Ormuz en champ de bataille, le CGRI ne rançonne pas le monde — il assèche sa propre trésorerie d’environ 140 millions de dollars par jour. C’est une arme qui tire à l’envers.
Projection : et si l’hémorragie continue ?
L’économie d’un régime rentier obéit à une logique simple : elle tient tant que la rente en devises tient. Trois dynamiques se cumulent contre le CGRI.
Un. Le prix du baril travaille à contretemps. Les banques d’affaires estiment qu’une fermeture prolongée d’Ormuz enverrait le Brent vers 120-180 dollars, et Oxford Economics évoque ~190 dollars en cas de blocage de six mois. Paradoxe cruel : ce pétrole cher, le régime ne peut pas le vendre, puisque c’est son propre débouché qu’il a bloqué.
Deux. La spirale interne s’auto-alimente. Un rial qui glisse nourrit l’inflation, qui érode les salaires, qui alimente la colère — la même colère qui, en janvier 2026, jetait déjà la rue contre le pouvoir.
Trois. La reconstruction est hors de portée. Réparer 144 milliards de dollars de dégâts suppose des devises, des importations, des assureurs, des marchés de capitaux — tout ce que les sanctions et la guerre ferment.
La trajectoire, si rien ne change, n’est pas celle d’un effondrement spectaculaire. C’est celle d’un épuisement. Et l’histoire connaît bien ce scénario.
Le Mur de Berlin n’est pas tombé sous les balles
En 1989, un mur s’est effondré sans qu’un char ne l’enfonce. Deux ans plus tard, l’URSS disparaissait. L’histoire sérieuse en retient une cause moins glorieuse mais plus instructive : l’épuisement économique.
Il faut être précis, car la légende déforme. La thèse d’un complot américain ayant délibérément ruiné l’URSS est largement réfutée, et le consensus des historiens insiste sur les causes internes du système soviétique. Ce n’est donc pas de complot qu’il s’agit, mais de mécanisme. Ce mécanisme, l’économiste russe Yegor Gaïdar l’a décrit mieux que quiconque. En septembre 1985, l’Arabie saoudite ouvre ses vannes ; le baril s’effondre de ~30 à 7-10 dollars. Or l’URSS tirait ~60 % de ses devises de ses hydrocarbures.
L’Union soviétique perdit environ 20 milliards de dollars par an, un argent sans lequel le pays ne pouvait tout simplement pas survivre. — Yegor Gaïdar
Un empire rentier, asphyxié par la chute de ses revenus en devises : voilà ce qui a précédé la chute du Mur. Non pas une bataille, mais une balance des paiements. La formule « l’URSS est tombée sans qu’un coup de feu soit tiré » est une figure de style, pas une citation historique ; mais elle dit une vérité de fond : la guerre économique est un mode de conflit à part entière.
Le parallèle avec le régime des mollahs n’est pas dans les circonstances — elles diffèrent — mais dans la structure. Même dépendance à la rente pétrolière, même vulnérabilité d’un pouvoir qui a tout misé sur une seule veine. Un régime rentier ne tombe pas nécessairement les armes à la main. Il tombe quand ses devises s’effondrent et que sa légitimité s’est déjà évaporée.
Et c’est la leçon la plus dérangeante pour le pouvoir : cette guerre-là ne s’est jamais arrêtée. Les trêves militaires vont et viennent ; l’asphyxie économique, elle, court en continu, jour après jour, comme elle a couru contre l’URSS pendant des années avant que le Mur ne cède. On peut signer un cessez-le-feu sur les frappes. On ne signe pas d’armistice avec une balance des paiements.
Sources
FDD (coût des dégâts, budget CGRI, part pétrole) · Reuters (Setad, part CGRI du pétrole) · Fortune (empire économique) · Human Rights Watch (frappes sur dépôts pétroliers) · Kpler et Lloyd’s List (exportations, blocus) · Al Jazeera (blocus naval) · Bonbast (cotation du rial) · Euronews (inflation) · The National (emplois, pertes d’Ormuz) · EIA (volumes du détroit d’Ormuz) · Oxford Economics (scénarios de prix) · Carnegie (nucléaire, Syrie) · Brian Hook / Département d’État américain (financement des proxies) · Iran Open Data (budget du CGRI) · CSIS (coût des drones) · SIPRI (dépenses militaires) · Gaïdar, Collapse of an Empire et FAS (parallèle soviétique).
We count the strikes, the missiles, the nights of bombardment. We count less what actually decides modern wars: money. Since February 28, 2026 and the launch of « Operation Epic Fury, » the Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) has lost more than ships and bases. It has watched the machine that makes it powerful disintegrate: its economic empire.
A word of honesty first: this war is too recent for any 2026 figure to be independently certifiable. Everything that follows is sourced and dated, but the « total cost » aggregates and military tallies remain orders of magnitude, not truths carved in stone. Rigor here means giving the range, never the single flattering number.
What the IRGC Owned
To measure a loss, you must first measure the holdings. The IRGC is not an army with a budget: it is an armed conglomerate. Analyst estimates place the share of the economy controlled by entities tied to the Guards and the Supreme Leader’s foundations at more than 50% of GDP — an inherently imprecise figure, because the system’s opacity forbids any official measurement.
A few documented pillars: Khatam al-Anbiya, the IRGC’s construction arm, roughly 812 subsidiaries, sanctioned by the U.S. Treasury as early as 2007; Setad / EIKO, the empire of foundations attached to the Supreme Leader, estimated at ~$95 billion by Reuters’ landmark investigation (2013); and above all oil, whose IRGC-controlled share is reported to have risen from ~20% (2021) to ~50% (2024), with roughly $12.4 billion per year of oil allocated to the armed forces. Striking the IRGC’s economy is not a marginal weakening: it targets the organ itself.
The Tally of Losses
From the very first day, the IRGC’s navy is decimated: 17 ships sunk on February 28, including its only operational Fateh-class submarine and the corvette Shahid Soleimani. CENTCOM would later claim 92% of Iran’s major vessels sunk — a figure claimed by the coalition, to be taken as such.
The economic turning point comes around March 8-9, with the first strikes on oil infrastructure: the depots at Shahran, Aghdasieh, Shahr-e Rey and Karaj are hit, killing at least four people — a fact established by satellite imagery and confirmed by Human Rights Watch. On March 13, it is Kharg that is targeted, the island through which ~90% of oil exports transit.
The overall bill is bracketed by three figures: FDD’s methodical estimate, ~$144 billion (≈ 40% of GDP, satellite imagery + damage assessment + IAEA); the regime’s own claim, ~$270 billion « in 40 days »; and the New York Times press estimate, ~$300 billion and up. The most citable figure remains FDD’s, the only one built on a published methodology.
The macroeconomic hemorrhage rests on market quotations, the most solid data of all. The rial collapses: from 147,000 tomans to the dollar (January 2026) to 191,000 tomans (July 2026) on the open market, a depreciation of roughly 30%. Inflation runs wild: from about 53% (December 2025) to 83-89% year-on-year — and these are the official figures of the regime itself (Central Bank, Statistical Center), thus a floor rather than the lived reality. Oil exports crater: from a peak of ~2.1 million barrels per day to less than 0.3 million in May after the naval blockade. And the regime, through the voice of one of its own officials, admits two million jobs lost since February.
What That Money Funded — and It Wasn’t the People
Before vanishing into the rubble, this money served something precise. Not the Iranian nation: the regime’s power projection.
The IRGC first pays itself. It is the best-established fact in the file: the Guards make up roughly 10% of the armed forces’ personnel, yet capture nearly one third of the defense budget — consistently 1.8 to 2.7 times the budget of the regular army. For 2025-26, the IRGC budget is estimated at ~$6 billion, against ~3.4 for the Artesh.
The proxies next — the « axis of resistance. » The amounts, all official American figures (never the regime’s, which publishes nothing): Hezbollah, ~$700 million per year (U.S. Treasury, or ~70% of the group’s revenue); Hamas and Islamic Jihad, ~$100 million/year combined; Yemen’s Houthis, 100 to 300 million/year; Iraq’s Shiite militias, more than 100 million/year. And the Syrian abyss: $30 to 50 billion swallowed over thirteen years to save Assad — an investment now reduced to nothing by the fall of Damascus.
The nuclear program, finally — and here a clarification is needed. The famous « 500 billion » is not the construction cost: it is the estimate of the cumulative cost of the sanctions it earned the country. Building the enrichment capacity is estimated at ~$1 billion only; the nuclear agency’s annual budget, ~270-300 million, is a figure declared by the regime. The nuclear program’s real price lay elsewhere: in the opportunity cost, more than $100 billion of growth and oil revenue sacrificed.
And the drone machine, whose logic sums up the doctrine: a Shahed-136 drone costs $20,000 to $50,000 to produce, but intercepting it costs more than a million.
Against this map of spending, one line is missing: the people. According to estimates made public in Iran, the share of the population below the poverty line ranges from ~30% (the regime’s official figure, the lowest and most contested) to more than 60% and up to 70-75% by a former minister’s own admission. In other words: nearly two thirds of a nation live below the poverty line, for years, while the regime funded Hezbollah, uranium enrichment and a missile arsenal. The money missing today was never missing for that. It was missing for them.
The Hormuz Blockade, or the Art of Scuttling Oneself
The regime made Hormuz its weapon. But Hormuz is also its jugular vein. The strait sees ~20 million barrels/day pass through, about a quarter of world seaborne oil trade. Yet ~80% of the regime’s exports use that same strait, and its main terminal, Kharg, sits upstream of Hormuz: closing it bypasses nothing, it amputates.
Here is a transparent estimate of the cost this blockade inflicts on itself.
Before the blockade: 1.84 million barrels/day × ~$90 ≈ $165 million per day (March 2026). Under blockade: less than 0.30 million × ~$90 ≈ $27 million per day (May 2026, −84%). Shortfall: about $138 million per day.
This result matches the independent estimate of ~$150 million per day and translates into a cumulative loss of roughly $5.8 billion over the months of April and May alone. Added to this is the multiplier effect the regime does not control: « war risk » insurance premiums have gone from ~0.25% to 3-10% of hull value, sending the cost of a tanker transit soaring from ~$250,000 to 3-10 million. By turning Hormuz into a battlefield, the IRGC does not hold the world to ransom — it drains its own treasury by about $140 million per day. It is a weapon that fires backward.
Projection: What If the Hemorrhage Continues?
The economy of a rentier regime obeys a simple logic: it holds as long as the hard-currency rent holds. Three dynamics stack up against the IRGC.
One. The price of a barrel works against the clock. Investment banks estimate that a prolonged closure of Hormuz would send Brent toward $120-180, and Oxford Economics floats ~$190 in the event of a six-month blockage. Cruel paradox: this expensive oil, the regime cannot sell it, since it is its own outlet that it has blocked.
Two. The internal spiral feeds itself. A sliding rial fuels inflation, which erodes wages, which stokes anger — the same anger that, in January 2026, was already driving the street against the authorities.
Three. Reconstruction is out of reach. Repairing $144 billion in damage requires hard currency, imports, insurers, capital markets — everything that sanctions and war shut down.
The trajectory, if nothing changes, is not that of a spectacular collapse. It is that of an exhaustion. And history knows this scenario well.
The Berlin Wall Did Not Fall to Bullets
In 1989, a wall came down without a single tank ramming it. Two years later, the USSR was gone. Serious history retains a less glorious but more instructive cause: economic exhaustion.
One must be precise, because legend distorts. The thesis of an American plot having deliberately ruined the USSR is largely refuted, and the consensus of historians insists on the internal causes of the Soviet system. It is therefore not a plot at issue, but a mechanism. That mechanism, the Russian economist Yegor Gaidar described better than anyone. In September 1985, Saudi Arabia opened its taps; the barrel collapsed from ~30 to 7-10 dollars. And the USSR drew ~60% of its hard currency from its hydrocarbons.
The Soviet Union lost about 20 billion dollars per year, money without which the country simply could not survive. — Yegor Gaidar
A rentier empire, asphyxiated by the fall of its hard-currency revenue: this is what preceded the fall of the Wall. Not a battle, but a balance of payments. The phrase « the USSR fell without a shot being fired » is a figure of speech, not a historical quotation; but it tells a fundamental truth: economic warfare is a mode of conflict in its own right.
The parallel with the mullahs’ regime lies not in the circumstances — they differ — but in the structure. The same dependence on oil rent, the same vulnerability of a power that staked everything on a single vein. A rentier regime does not necessarily fall arms in hand. It falls when its hard currency collapses and its legitimacy has already evaporated.
And this is the most disturbing lesson for the regime: this war never stopped. Military truces come and go; economic asphyxiation runs continuously, day after day, as it ran against the USSR for years before the Wall gave way. You can sign a ceasefire on the strikes. You do not sign an armistice with a balance of payments.
Sources
FDD (damage cost, IRGC budget, oil share) · Reuters (Setad, IRGC oil share) · Fortune (economic empire) · Human Rights Watch (strikes on oil depots) · Kpler and Lloyd’s List (exports, blockade) · Al Jazeera (naval blockade) · Bonbast (rial quotation) · Euronews (inflation) · The National (jobs, Hormuz losses) · EIA (Strait of Hormuz volumes) · Oxford Economics (price scenarios) · Carnegie (nuclear, Syria) · Brian Hook / U.S. State Department (proxy financing) · Iran Open Data (IRGC budget) · CSIS (drone cost) · SIPRI (military spending) · Gaidar, Collapse of an Empire and FAS (Soviet parallel).
حملات را میشماریم، موشکها را، شبهای بمباران را. اما آنچه را که در واقع سرنوشت جنگهای مدرن را رقم میزند کمتر میشماریم: پول را. از ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶ و آغاز «عملیات خشم حماسی» (Operation Epic Fury)، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نهتنها کشتیها و پایگاهها را از دست داده است. سپاه شاهد فروپاشی همان ماشینی بوده که او را نیرومند میسازد: امپراتوری اقتصادیاش.
نخست هشداری از سرِ صداقت: این جنگ چنان تازه است که هیچ رقمی از سالِ ۲۰۲۶ را نمیتوان بهطور مستقل تأیید کرد. هرآنچه در پی میآید دارای منبع و تاریخ است، اما مجموعهای «هزینهٔ کل» و ترازنامههای نظامی همچنان بیش از آنکه حقیقتی حکشده باشند، مرتبهٔ بزرگیاند. دقت در اینجا یعنی ارائهٔ بازه، نه یک رقمِ یگانه و دلچسب.
آنچه سپاه در اختیار داشت
برای سنجش یک زیان، نخست باید دارایی را سنجید. سپاه ارتشی با یک بودجه نیست: یک کنگلومرای مسلح است. برآوردهای تحلیلگران سهمِ اقتصادِ زیر کنترلِ نهادهای وابسته به سپاه و بنیادهای رهبری را بیش از ۵۰٪ تولید ناخالص داخلی میدانند — رقمی که ذاتاً نادقیق است، زیرا کدر بودنِ نظام هرگونه اندازهگیری رسمی را ناممکن میسازد.
چند ستونِ مستند: خاتمالانبیا، بازوی عمرانی سپاه، با نزدیک به ۸۱۲ شرکت زیرمجموعه، که از سال ۲۰۰۷ زیر تحریمِ خزانهداری آمریکا رفت؛ ستاد اجرایی / EIKO، امپراتوریِ بنیادهایِ متکی به رهبری، که تحقیق مرجعِ رویترز (۲۰۱۳) ارزش آن را حدود ۹۵ میلیارد دلار برآورد کرده است؛ و مهمتر از همه نفت، که گفته میشود سهمِ زیرِ کنترلِ سپاه از آن از حدود ۲۰٪ (۲۰۲۱) به حدود ۵۰٪ (۲۰۲۴) رسیده، با نزدیک به ۱۲٫۴ میلیارد دلار در سال نفتِ اختصاصیافته به نیروهای مسلح. ضربه زدن به اقتصاد سپاه، تضعیفِ حاشیهایِ آن نیست: نشانه رفتنِ عضوِ حیاتی است.
شمارشِ زیانها
از همان روز نخست، نیروی دریایی سپاه تار و مار میشود: در ۲۸ فوریه ۱۷ کشتی غرق میشوند، از جمله تنها زیردریایی عملیاتیِ کلاس فاتح و ناوچهٔ شهید سلیمانی. سنتکام بعدها مدعی میشود که ۹۲٪ کشتیهای بزرگ ایران غرق شدهاند — رقمی که ائتلاف مدعیِ آن است و باید همانگونه در نظر گرفته شود.
نقطهٔ چرخشِ اقتصادی حوالیِ ۸ تا ۹ مارس رخ میدهد، با نخستین حملات به زیرساختهای نفتی: انبارهای شهران، اقدسیه، شهرِ ری و کرج مورد اصابت قرار میگیرند و دستکم چهار کشته بر جای میگذارند — واقعیتی که با تصاویر ماهوارهای اثبات و از سوی دیدهبان حقوق بشر (Human Rights Watch) تأیید شده است. در ۱۳ مارس، نوبتِ خارک میرسد، همان جزیرهای که حدود ۹۰٪ صادرات نفتی از آن میگذرد.
اما صورتحسابِ کلی میان سه رقم محصور میماند: برآوردِ روشمندِ بنیاد دفاع از دموکراسیها (FDD)، حدود ۱۴۴ میلیارد دلار (≈ ۴۰٪ تولید ناخالص داخلی، بر پایهٔ تصاویر ماهوارهای + ارزیابی خسارت + آژانس بینالمللی انرژی اتمی)؛ ادعای خودِ رژیم، حدود ۲۷۰ میلیارد دلار «در ۴۰ روز»؛ و برآورد مطبوعاتیِ نیویورک تایمز، حدود ۳۰۰ میلیارد دلار و بیشتر. رقمی که بیش از همه قابل استناد است همان رقم FDD است، تنها رقمی که بر پایهٔ روشی منتشرشده بنا شده است.
اما خونریزیِ اقتصادِ کلان بر دادههای بازار استوار است، که استوارتریناند. ریال فرو میریزد: از ۱۴۷٬۰۰۰ تومان برای هر دلار (ژانویهٔ ۲۰۲۶) به ۱۹۱٬۰۰۰ تومان (ژوئیهٔ ۲۰۲۶) در بازار آزاد، یعنی کاهشی حدود ۳۰٪. تورم افسار میگسلد: از حدود ۵۳٪ (دسامبر ۲۰۲۵) به ۸۳ تا ۸۹٪ نقطهبهنقطه — و اینها آمارِ رسمیِ خودِ رژیم است (بانک مرکزی، مرکز آمار)، یعنی کفِ واقعیت، نه واقعیتِ زیسته. صادرات نفت سقوط میکند: از اوجِ حدود ۲٫۱ میلیون بشکه در روز به کمتر از ۰٫۳ میلیون در ماه مه، پس از محاصرهٔ دریایی. و رژیم، از زبانِ یکی از مسئولانِ خودش، به از دست رفتنِ دو میلیون شغل از فوریه به این سو اعتراف میکند.
این پول چه چیزی را تأمین میکرد — و نه ملت را
پیش از آنکه در میان آوار ناپدید شود، این پول به کارِ چیزی مشخص میآمد. نه ملت ایران: بلکه تصویرسازیِ قدرتِ رژیم.
نخست سپاه هزینهٔ خودش را میپردازد. این استوارترین واقعیتِ این پرونده است: پاسداران حدود ۱۰٪ نفراتِ نیروهای مسلح را تشکیل میدهند، اما نزدیک به یکسومِ بودجهٔ دفاعی را میبلعند — بهطور سیستماتیک ۱٫۸ تا ۲٫۷ برابرِ بودجهٔ ارتشِ رسمی. برای سالهای ۲۰۲۵-۲۶، بودجهٔ سپاه حدود ۶ میلیارد دلار برآورد میشود، در برابرِ حدود ۳٫۴ میلیاردِ ارتش.
سپس نیروهای نیابتی — «محورِ مقاومت». مبالغ، همگی برآوردهای رسمیِ آمریکایی (هرگز از سوی رژیم، که چیزی منتشر نمیکند): حزبالله، حدود ۷۰۰ میلیون دلار در سال (خزانهداری آمریکا، یعنی حدود ۷۰٪ درآمدِ این گروه)؛ حماس و جهاد اسلامی، رویهم حدود ۱۰۰ میلیون در سال؛ حوثیهای یمن، ۱۰۰ تا ۳۰۰ میلیون در سال؛ شبهنظامیانِ شیعهٔ عراق، بیش از ۱۰۰ میلیون در سال. و پرتگاهِ سوریه: ۳۰ تا ۵۰ میلیارد دلار که در سیزده سال برای نجاتِ اسد بلعیده شد — سرمایهگذاریای که امروز با سقوطِ دمشق به هیچ فروکاسته شده است.
سرانجام، هستهای — و اینجا نکتهای باید روشن شود. آن «۵۰۰ میلیارد» معروف هزینهٔ ساخت نیست: برآوردِ هزینهٔ انباشتهٔ تحریمهایی است که این برنامه برای کشور به بار آورد. هزینهٔ ساختِ غنیسازی تنها حدود ۱ میلیارد برآورد میشود؛ بودجهٔ سالانهٔ سازمانِ هستهای، حدود ۲۷۰ تا ۳۰۰ میلیون، رقمی است که خودِ رژیم اعلام کرده. بهای واقعیِ هستهای جایِ دیگری بود: در هزینهٔ فرصت، بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار رشد و درآمدِ نفتیِ قربانیشده.
و ماشینِ پهپاد، که منطقِ آن تمامِ دکترین را خلاصه میکند: تولیدِ یک پهپادِ شاهد-۱۳۶ میان ۲۰٬۰۰۰ تا ۵۰٬۰۰۰ دلار هزینه دارد، اما رهگیریِ آن بیش از یک میلیون آب میخورد.
در برابرِ این نقشهٔ هزینهها، تنها یک سطر غایب است: ملت. بر پایهٔ برآوردهایی که در ایران علنی شده، سهمِ جمعیتِ زیر خطِ فقر از حدود ۳۰٪ (رقمِ رسمیِ رژیم، پایینترین و پرمناقشهترین) تا بیش از ۶۰٪ و حتی ۷۰ تا ۷۵٪ به اعترافِ یکی از وزیرانِ پیشین در نوسان است. به بیان دیگر: نزدیک به دوسومِ یک ملت زیر خطِ فقر زندگی میکنند، سالهاست، در همان حال که رژیم حزبالله، غنیسازیِ اورانیوم و زرادخانهای از موشک را تأمین میکرد. پولی که امروز کم است، هرگز برای آن کارها کم نبود. برای آنها کم بود.
محاصرهٔ هرمز، یا هنرِ خود را غرق کردن
رژیم هرمز را به سلاح خود بدل کرد. اما هرمز رگِ گردنِ او نیز هست. از این تنگه روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه میگذرد، یعنی حدود یکچهارمِ تجارتِ نفتیِ دریاییِ جهان. اما حدود ۸۰٪ صادراتِ رژیم از همین تنگه عبور میکند، و پایانهٔ اصلیاش، خارک، در بالادستِ هرمز قرار دارد: بستنِ آن چیزی را دور نمیزند، بلکه خود را قطع میکند.
اینک برآوردی شفاف از هزینهای که این محاصره بر خودِ او تحمیل میکند.
پیش از محاصره: ۱٫۸۴ میلیون بشکه در روز × حدود ۹۰ دلار ≈ ۱۶۵ میلیون دلار در روز (مارس ۲۰۲۶). زیر محاصره: کمتر از ۰٫۳۰ میلیون × حدود ۹۰ دلار ≈ ۲۷ میلیون در روز (ماه مه ۲۰۲۶، −۸۴٪). درآمدِ از دسترفته: حدود ۱۳۸ میلیون دلار در روز.
این نتیجه با برآوردِ مستقلِ حدود ۱۵۰ میلیون در روز همخوانی دارد و به زیانی انباشته حدود ۵٫۸ میلیارد دلار تنها در دو ماهِ آوریل و مه ترجمه میشود. به این باید اثرِ چندبرابرکنندهای را افزود که رژیم مهارش نمیکند: حقبیمهٔ «ریسکِ جنگ» از حدود ۰٫۲۵٪ به ۳ تا ۱۰٪ ارزشِ بدنهٔ کشتی رسیده و هزینهٔ عبورِ یک نفتکش را از حدود ۲۵۰٬۰۰۰ دلار به ۳ تا ۱۰ میلیون جهش داده است. سپاه با تبدیلِ هرمز به میدانِ نبرد، جهان را باجگیری نمیکند — بلکه خزانهٔ خودش را روزانه حدود ۱۴۰ میلیون دلار میخشکاند. این سلاحی است که وارونه شلیک میکند.
پیشبینی: و اگر خونریزی ادامه یابد؟
اقتصادِ یک رژیمِ رانتی از منطقی ساده پیروی میکند: تا زمانی دوام میآورد که رانتِ ارزی دوام بیاورد. سه پویاییِ همزمان علیه سپاه در کارند.
یک. بهای بشکه ناهمزمان کار میکند. بانکهای سرمایهگذاری برآورد میکنند که بستهماندنِ طولانیِ هرمز برنت را به سویِ ۱۲۰ تا ۱۸۰ دلار میراند، و آکسفورد اکونومیکس در صورتِ انسدادِ ششماهه از حدود ۱۹۰ دلار سخن میگوید. تناقضی بیرحم: این نفتِ گران را رژیم نمیتواند بفروشد، چون خودْ بازارِ فروشِ خود را بسته است.
دو. مارپیچِ درونی خود را تغذیه میکند. ریالی که میلغزد تورم را میپروراند، تورم دستمزدها را میفرساید، و این خشم را میانگیزد — همان خشمی که در ژانویهٔ ۲۰۲۶ خیابان را علیه قدرت به پا کرده بود.
سه. بازسازی از دسترس خارج است. ترمیمِ ۱۴۴ میلیارد دلار خسارت مستلزمِ ارز، واردات، بیمهگر و بازارهای سرمایه است — همان چیزهایی که تحریم و جنگ درشان را میبندند.
مسیر، اگر چیزی تغییر نکند، مسیرِ یک فروپاشیِ نمایشی نیست. مسیرِ یک فرسایش است. و تاریخ این سناریو را خوب میشناسد.
دیوارِ برلین زیرِ گلوله فرو نریخت
در سال ۱۹۸۹، دیواری فرو ریخت بیآنکه تانکی آن را در هم بکوبد. دو سال بعد، اتحاد شوروی محو شد. تاریخِ جدی از آن علتی کمشکوهتر اما آموزندهتر بیرون میکشد: فرسایشِ اقتصادی.
باید دقیق بود، زیرا افسانه واقعیت را کج میکند. تزِ یک توطئهٔ آمریکایی که عامدانه شوروی را ورشکست کرده باشد تا حدِ زیادی رد شده، و اجماعِ مورخان بر علل درونیِ نظامِ شوروی پای میفشارد. پس سخن از توطئه نیست، بلکه از سازوکار است. این سازوکار را اقتصاددانِ روس، یگور گایدار، بهتر از هرکس توصیف کرده است. در سپتامبرِ ۱۹۸۵، عربستان سعودی شیرهای خود را میگشاید؛ بهای بشکه از حدود ۳۰ به ۷ تا ۱۰ دلار فرو میریزد. و شوروی حدود ۶۰٪ ارزِ خود را از هیدروکربنهایش به دست میآورد.
اتحاد شوروی سالانه حدود ۲۰ میلیارد دلار از دست داد، پولی که بدونِ آن کشور بهسادگی نمیتوانست دوام بیاورد. — یگور گایدار
امپراتوریای رانتی، خفهشده در سقوطِ درآمدهای ارزیاش: این همان چیزی است که پیش از فروریختنِ دیوار رخ داد. نه یک نبرد، بلکه یک ترازِ پرداختها. جملهٔ «شوروی بیآنکه گلولهای شلیک شود فرو ریخت» یک آرایهٔ ادبی است، نه نقلی تاریخی؛ اما حقیقتی بنیادین را بیان میکند: جنگِ اقتصادی گونهای مستقل از نبرد است.
شباهت با رژیم ملاها در شرایط نیست — که آنها متفاوتاند — بلکه در ساختار است. همان وابستگی به رانتِ نفتی، همان آسیبپذیریِ قدرتی که همهچیز را بر یک رگ بسته است. یک رژیمِ رانتی لزوماً با اسلحه در دست فرو نمیریزد. زمانی فرو میریزد که ارزهایش فرو بریزند و مشروعیتش پیشتر بخار شده باشد.
و این آزارندهترین درس برای قدرت است: این جنگ هرگز متوقف نشده است. آتشبسهای نظامی میآیند و میروند؛ اما خفگیِ اقتصادی پیوسته جریان دارد، روز از پی روز، همانگونه که سالها پیش از فروریختنِ دیوار علیه شوروی جریان داشت. میتوان بر سرِ حملات آتشبس امضا کرد. اما با یک ترازِ پرداختها نمیتوان پیمانِ صلح بست.
منابع
بنیاد دفاع از دموکراسیها (FDD) (هزینهٔ خسارت، بودجهٔ سپاه، سهم نفت) · رویترز (ستاد، سهم سپاه از نفت) · فورچون (امپراتوری اقتصادی) · دیدهبان حقوق بشر (حملات به انبارهای نفتی) · کِپلر و لویدز لیست (صادرات، محاصره) · الجزیره (محاصرهٔ دریایی) · بنبست (نرخ ریال) · یورونیوز (تورم) · دِ نشنال (مشاغل، زیانهای هرمز) · EIA (حجم عبور از تنگهٔ هرمز) · آکسفورد اکونومیکس (سناریوهای قیمت) · کارنگی (هستهای، سوریه) · برایان هوک / وزارت خارجهٔ آمریکا (تأمین مالی نیروهای نیابتی) · ایران اوپن دیتا (بودجهٔ سپاه) · CSIS (هزینهٔ پهپادها) · SIPRI (هزینههای نظامی) · گایدار، فروپاشی یک امپراتوری و FAS (قیاسِ شوروی).
סופרים את המהלומות, את הטילים, את לילות ההפצצה. פחות סופרים את מה שבכל זאת מכריע מלחמות מודרניות: הכסף. מאז ה‑28 בפברואר 2026 ופרוץ « Operation Epic Fury », משמרות המהפכה (משמרות המהפכה האסלאמית) לא איבדו רק כלי שיט ובסיסים. הם ראו את המנגנון שמעניק להם את עוצמתם מתפורר: האימפריה הכלכלית שלהם.
תחילה אזהרת יושר: המלחמה הזו טרייה מכדי שנתון כלשהו מ‑2026 יהיה בר‑אימות עצמאי. כל מה שיובא להלן הוא ממוקור ומתוארך, אך המצרפים של « עלות כוללת » והמאזנים הצבאיים נותרים סדרי גודל, לא אמיתות חרוטות באבן. הדיוק כאן פירושו לתת את הטווח, לעולם לא את המספר היחיד והמחמיא.
מה שהחזיקו משמרות המהפכה
כדי למדוד אובדן, יש למדוד תחילה את הרכוש. משמרות המהפכה אינם צבא בעל תקציב: הם תאגיד חמוש. הערכות של אנליסטים ממקמות את חלק הכלכלה הנשלט בידי הגופים הקשורים למשמרות ולקרנות של המנהיג ביותר מ‑50% מהתמ »ג — נתון בלתי מדויק במהותו, שכן אטימות המערכת מונעת כל מדידה רשמית.
כמה עמודי תווך מתועדים: ח’אתם אל‑אנביא, הזרוע ההנדסית‑בנייתית של משמרות המהפכה, כ‑812 חברות בנות, שהוטלו עליה סנקציות מטעם משרד האוצר האמריקני כבר ב‑2007; סתאד / EIKO, אימפריית הקרנות הנשענת על המנהיג, המוערכת בכ‑95 מיליארד דולר בתחקיר המכונן של רויטרס (2013); ומעל לכול הנפט, שחלקו הנשלט בידי משמרות המהפכה עלה כביכול מ‑כ‑20% (2021) לכ‑50% (2024), עם כ‑12.4 מיליארד דולר בשנה של נפט המוקצה לכוחות המזוינים. לפגוע בכלכלת משמרות המהפכה אין פירושו להחלישם בשוליים: זו פגיעה באיבר עצמו.
מניין ההפסדים
כבר ביום הראשון צי משמרות המהפכה מוכרע: 17 כלי שיט הוטבעו ב‑28 בפברואר, ובהם הצוללת המבצעית היחידה ממחלקת פאתח והקורבטה שהיד סולימאני. CENTCOM יטען מאוחר יותר כי 92% מכלי השיט הגדולים של איראן הוטבעו — נתון שהקואליציה טוענת לו, ויש לקבלו ככזה.
מפנה כלכלי מתרחש סביב ה‑8–9 במרץ, עם המהלומות הראשונות על תשתיות הנפט: מיכלי הדלק של שהראן, אע’דאסייה, שהר‑א ריי וכרג’ נפגעים, ובהם לפחות ארבעה הרוגים — עובדה שנקבעה בצילומי לוויין ואוששה בידי Human Rights Watch. ב‑13 במרץ נפגעת כארג, האי שדרכו עוברים כ‑90% מיצוא הנפט.
החשבון הכולל נתחם בין שלושה נתונים: ההערכה השיטתית של FDD, כ‑144 מיליארד דולר (כ‑40% מהתמ »ג, צילומי לוויין + הערכת נזקים + סבא »א); הטענה של המשטר עצמו, כ‑270 מיליארד « ב‑40 יום »; והערכת העיתונות של ה‑New York Times, כ‑300 מיליארד ומעלה. הנתון בר‑הציטוט ביותר נותר זה של FDD, היחיד שנבנה על מתודולוגיה שפורסמה.
הדימום המקרו‑כלכלי, מצדו, נשען על ציטוטי שוק, המוצקים מכולם. הריאל קורס: מ‑147,000 תומאן לדולר (ינואר 2026) ל‑191,000 תומאן (יולי 2026) בשוק החופשי, פיחות של כ‑30%. האינפלציה מתלקחת: מכ‑53% (דצמבר 2025) ל‑83–89% במונחי שנה — ואלו הם הנתונים הרשמיים של המשטר עצמו (הבנק המרכזי, המרכז הסטטיסטי), כלומר רצפה ולא המציאות הנחווית. יצוא הנפט מתרסק: משיא של כ‑2.1 מיליון חביות ליום לפחות מ‑0.3 מיליון במאי, לאחר המצור הימי. והמשטר, מפי אחד מאחראיו, מודה בשני מיליון מקומות עבודה שאבדו מאז פברואר.
מה שהכסף הזה מימן — ולא את העם
לפני שנעלם בין ההריסות, הכסף הזה שירת משהו מסוים. לא את האומה האיראנית: את הקרנת העוצמה של המשטר.
משמרות המהפכה משלמים תחילה לעצמם. זו העובדה המבוססת ביותר בתיק: המשמרות מהווים כ‑10% מכוח האדם של הכוחות המזוינים, אך בולעים קרוב לשליש מתקציב הביטחון — באופן שיטתי פי 1.8 עד 2.7 מתקציב הצבא הסדיר. לשנת 2025–26, תקציב משמרות המהפכה מוערך בכ‑6 מיליארד דולר, לעומת כ‑3.4 לארתש (הצבא הסדיר).
לאחר מכן שלוחות המשטר — « ציר ההתנגדות ». הסכומים, כולם אומדנים רשמיים אמריקניים (לעולם לא של המשטר, שאינו מפרסם דבר): חיזבאללה, כ‑700 מיליון דולר בשנה (משרד האוצר האמריקני, כלומר כ‑70% מהכנסות הארגון); חמאס והג’יהאד האסלאמי, כ‑100 מיליון בשנה יחד; החות’ים בתימן, 100 עד 300 מיליון בשנה; מיליציות שיעיות בעיראק, יותר מ‑100 מיליון בשנה. והתהום הסורית: 30 עד 50 מיליארד דולר שנבלעו בשלוש עשרה שנים כדי להציל את אסד — השקעה שהצטמצמה כיום לאין ואפס בעקבות נפילת דמשק.
הגרעין, לבסוף — וכאן נדרש דיוק. ה »500 מיליארד » המפורסמים אינם עלות הבנייה: זהו האומדן לעלות המצטברת של הסנקציות שהמיט על המדינה. בניית ההעשרה מוערכת בכ‑מיליארד דולר בלבד; התקציב השנתי של סוכנות הגרעין, כ‑270–300 מיליון, הוא נתון שהצהיר עליו המשטר. המחיר האמיתי של הגרעין היה במקום אחר: בעלות ההזדמנות, יותר מ‑100 מיליארד דולר של צמיחה והכנסות מנפט שהוקרבו.
ומכונת הכטב »מים, שהיגיון שלה מסכם את הדוקטרינה: כטב »ם שאהד‑136 עולה 20,000 עד 50,000 דולר לייצור, אך יירוטו עולה יותר ממיליון.
מול מפת ההוצאות הזו, שורה אחת בלבד חסרה: העם. לפי ההערכות שפורסמו באיראן, חלק האוכלוסייה מתחת לקו העוני נע מכ‑30% (נתון רשמי של המשטר, הנמוך והשנוי במחלוקת ביותר) ליותר מ‑60% ועד 70–75% לפי הודאתו של שר לשעבר. במילים אחרות: קרוב לשני שלישים מאומה שלמה חיים מתחת לקו העוני, זה שנים, בעוד המשטר מימן את חיזבאללה, את העשרת האורניום וארסנל טילים. הכסף שחסר היום מעולם לא חסר לשם כך. הוא חסר עבורם.
מצור הורמוז, או אמנות ההתאבדות
המשטר הפך את הורמוז לנשקו. אלא שהורמוז הוא גם עורק הצוואר שלו. במיצר עוברות כ‑20 מיליון חביות ליום, כרבע מהסחר הימי העולמי בנפט. אך כ‑80% מיצוא המשטר עוברים באותו מיצר עצמו, וטרמינל הנפט המרכזי שלו, כארג, שוכן במעלה הזרם מהורמוז: לסגור אותו אינו עוקף דבר, אלא קוטע.
הנה אומדן שקוף של המחיר שהמצור הזה גובה ממנו עצמו.
לפני המצור: 1.84 מיליון חביות ליום × כ‑90 דולר ≈ 165 מיליון דולר ליום (מרץ 2026). תחת המצור: פחות מ‑0.30 מיליון × כ‑90 דולר ≈ 27 מיליון ליום (מאי 2026, ‑84%). אובדן הכנסה: כ‑138 מיליון דולר ליום.
תוצאה זו מתלכדת עם האומדן העצמאי של כ‑150 מיליון ליום ומתורגמת לאובדן מצטבר של כ‑5.8 מיליארד דולר בחודשי אפריל ומאי בלבד. לכך מתווסף האפקט המכפיל שהמשטר אינו שולט בו: פרמיות הביטוח מסוג « סיכון מלחמה » עלו מ‑כ‑0.25% ל‑3–10% מערך גוף האונייה, וזינקו עלות מעבר של מכלית נפט מכ‑250,000 דולר ל‑3–10 מיליון. בהפכו את הורמוז לשדה קרב, אין משמרות המהפכה גובים כופר מן העולם — הם מייבשים את קופתם שלהם בכ‑140 מיליון דולר ליום. זהו נשק היורה לאחור.
תחזית: ומה אם הדימום יימשך?
כלכלתו של משטר ריאנטי מצייתת להיגיון פשוט: היא מחזיקה כל עוד מחזיקה הרנטה במטבע חוץ. שלוש דינמיקות מצטברות נגד משמרות המהפכה.
אחת. מחיר החבית פועל בעיתוי הפוך. בנקי ההשקעות מעריכים כי סגירה ממושכת של הורמוז תשגר את הברנט לעבר 120–180 דולר, ו‑Oxford Economics מדבר על כ‑190 דולר במקרה של חסימה בת שישה חודשים. פרדוקס אכזרי: את הנפט היקר הזה המשטר אינו יכול למכור, שכן זהו שוק הפתיחה שלו עצמו שאותו חסם.
שתיים. הספירלה הפנימית מזינה את עצמה. ריאל מידרדר מזין את האינפלציה, שמכרסמת בשכר, שמלבה את הזעם — אותו זעם שכבר בינואר 2026 השליך את הרחוב נגד השלטון.
שלוש. השיקום מעבר להישג יד. לתקן נזקים בשווי 144 מיליארד דולר מחייב מטבע חוץ, יבוא, מבטחים, שווקי הון — כל מה שהסנקציות והמלחמה סוגרות.
המסלול, אם דבר לא ישתנה, אינו זה של התמוטטות ראוותנית. זהו מסלול של התשה. וההיסטוריה מכירה היטב את התסריט הזה.
חומת ברלין לא נפלה תחת יריות
ב‑1989 קרסה חומה בלי שטנק הבקיע אותה. שנתיים לאחר מכן נעלמה ברית המועצות. ההיסטוריה הרצינית זוקפת זאת לסיבה פחות מפוארת אך מלמדת יותר: ההתשה הכלכלית.
יש לדייק, שכן האגדה מעוותת. התזה בדבר קנוניה אמריקנית שהחריבה במכוון את ברית המועצות הופרכה במידה רבה, וקונצנזוס ההיסטוריונים מדגיש את הסיבות הפנימיות של המערכת הסובייטית. אין מדובר אפוא בקנוניה, אלא במנגנון. את המנגנון הזה תיאר הכלכלן הרוסי יגור גאידר טוב מכל אחד אחר. בספטמבר 1985 סעודיה פותחת את ברזיה; החבית קורסת מכ‑30 ל‑7–10 דולר. וברית המועצות שאבה כ‑60% ממטבע החוץ שלה מדלקים.
ברית המועצות איבדה כ‑20 מיליארד דולר בשנה, כסף שבלעדיו המדינה פשוט לא יכלה לשרוד. — יגור גאידר
אימפריה ריאנטית, נחנקת מצניחת הכנסותיה במטבע חוץ: זה מה שקדם לנפילת החומה. לא קרב, אלא מאזן תשלומים. הנוסחה « ברית המועצות נפלה בלי שנורתה ולו יריה אחת » היא צורת דיבור, לא ציטוט היסטורי; אך היא מבטאת אמת יסודית: המלחמה הכלכלית היא צורת עימות בפני עצמה.
ההקבלה למשטר האייתוללות אינה בנסיבות — הן שונות — אלא במבנה. אותה תלות ברנטה נפטית, אותה פגיעוּת של שלטון שהמר הכול על עורק יחיד. משטר ריאנטי אינו נופל בהכרח בנשק ביד. הוא נופל כאשר מטבע החוץ שלו קורס והלגיטימיות שלו כבר התאדתה.
וזהו הלקח המטריד ביותר עבור השלטון: המלחמה הזו מעולם לא פסקה. הפוגות צבאיות באות והולכות; החנק הכלכלי, לעומת זאת, נמשך ברציפות, יום אחר יום, כפי שנמשך נגד ברית המועצות במשך שנים בטרם נכנעה החומה. אפשר לחתום על הפסקת אש בנוגע למהלומות. אין חותמים שביתת נשק עם מאזן תשלומים.
מקורות
FDD (עלות הנזקים, תקציב משמרות המהפכה, חלק הנפט) · Reuters (סתאד, חלק משמרות המהפכה בנפט) · Fortune (האימפריה הכלכלית) · Human Rights Watch (מהלומות על מיכלי הנפט) · Kpler ו‑Lloyd’s List (יצוא, מצור) · Al Jazeera (המצור הימי) · Bonbast (שער הריאל) · Euronews (אינפלציה) · The National (תעסוקה, הפסדי הורמוז) · EIA (נפחי מיצר הורמוז) · Oxford Economics (תרחישי מחיר) · Carnegie (גרעין, סוריה) · בריאן הוק / מחלקת המדינה האמריקנית (מימון השלוחות) · Iran Open Data (תקציב משמרות המהפכה) · CSIS (עלות הכטב »מים) · SIPRI (הוצאות צבאיות) · גאידר, Collapse of an Empire ו‑FAS (ההקבלה הסובייטית).
Man zählt die Angriffe, die Raketen, die Bombennächte. Weniger zählt man, was moderne Kriege in Wahrheit entscheidet: das Geld. Seit dem 28. Februar 2026 und dem Beginn der „Operation Epic Fury » hat das Korps der Islamischen Revolutionsgarden (IRGC) nicht nur Schiffe und Stützpunkte verloren. Es hat zusehen müssen, wie die Maschine zerfällt, die es mächtig macht: sein Wirtschaftsimperium.
Zunächst ein Gebot der Ehrlichkeit: Dieser Krieg ist zu jung, als dass sich irgendeine Zahl aus dem Jahr 2026 unabhängig verifizieren ließe. Alles, was folgt, ist belegt und datiert, doch die Aggregate der „Gesamtkosten » und die militärischen Bilanzen bleiben Größenordnungen, keine in Stein gemeißelten Wahrheiten. Seriosität heißt hier: die Spanne nennen, niemals die einzelne, schmeichelhafte Zahl.
Was das IRGC besaß
Um einen Verlust zu bemessen, muss man zuerst den Besitz bemessen. Das IRGC ist keine Armee mit einem Budget: Es ist ein bewaffnetes Konglomerat. Schätzungen von Analysten beziffern den Anteil der Wirtschaft, der von den Garden und den Stiftungen des Obersten Führers kontrolliert wird, auf mehr als 50 % des BIP — eine naturgemäß ungenaue Zahl, denn die Undurchsichtigkeit des Systems verhindert jede offizielle Messung.
Einige dokumentierte Säulen: Khatam al-Anbiya, der Bauarm des IRGC mit rund 812 Tochtergesellschaften, bereits 2007 vom US-Finanzministerium sanktioniert; Setad / EIKO, das dem Obersten Führer unterstellte Stiftungsimperium, das die maßgebliche Reuters-Recherche (2013) auf ~95 Milliarden Dollar schätzte; und vor allem das Erdöl, dessen vom IRGC kontrollierter Anteil von ~20 % (2021) auf ~50 % (2024) gestiegen sein soll, mit etwa 12,4 Milliarden Dollar pro Jahr an Erdöl, das den Streitkräften zugeteilt wird. Die Wirtschaft des IRGC zu treffen bedeutet nicht, es am Rande zu schwächen: Es heißt, das Organ selbst zu treffen.
Die Bilanz der Verluste
Bereits am ersten Tag wird die Marine des IRGC dezimiert: 17 Schiffe versenkt am 28. Februar, darunter das einzige einsatzfähige U-Boot der Fateh-Klasse und die Korvette Shahid Soleimani. Das CENTCOM wird später 92 % der großen iranischen Kriegsschiffe als versenkt reklamieren — eine von der Koalition erhobene Zahl, als solche zu behandeln.
Die wirtschaftliche Wende kommt um den 8./9. März, mit den ersten Angriffen auf die Erdölinfrastruktur: Die Tanklager von Shahran, Aghdasieh, Shahr-e Rey und Karadsch werden getroffen, mindestens vier Menschen sterben — ein durch Satellitenaufnahmen belegter und von Human Rights Watch bestätigter Vorgang. Am 13. März wird Kharg angegriffen, jene Insel, über die ~90 % der Erdölexporte laufen.
Die Gesamtrechnung selbst wird von drei Zahlen eingerahmt: die methodische Schätzung der FDD, ~144 Milliarden Dollar (≈ 40 % des BIP, Satellitenaufnahmen + Schadensbewertung + IAEO); die Behauptung des Regimes selbst, ~270 Milliarden „in 40 Tagen »; und die presseseitige Schätzung der New York Times, ~300 Milliarden und mehr. Die zitierfähigste Zahl bleibt die der FDD, die einzige, die auf einer veröffentlichten Methode beruht.
Die makroökonomische Blutung wiederum stützt sich auf Marktnotierungen, die belastbarsten Daten. Der Rial bricht ein: von 147.000 Toman je Dollar (Januar 2026) auf 191.000 Toman (Juli 2026) am freien Markt, eine Abwertung von rund 30 %. Die Inflation überschlägt sich: von etwa 53 % (Dezember 2025) auf 83–89 % im Jahresvergleich — und dies sind die offiziellen Zahlen des Regimes selbst (Zentralbank, Statistikamt), also eher eine Untergrenze als die gelebte Wirklichkeit. Die Erdölexporte brechen zusammen: von einem Höchststand von ~2,1 Millionen Barrel pro Tag auf weniger als 0,3 Millionen im Mai nach der Seeblockade. Und das Regime räumt durch den Mund eines seiner eigenen Verantwortlichen zwei Millionen seit Februar verlorene Arbeitsplätze ein.
Was dieses Geld finanzierte — und nicht das Volk
Bevor es unter den Trümmern verschwand, diente dieses Geld einem genauen Zweck. Nicht der iranischen Nation: der Machtprojektion des Regimes.
Das IRGC bezahlt zunächst sich selbst. Dies ist der bestbelegte Punkt der Akte: Die Garden stellen etwa 10 % der Mannstärke der Streitkräfte, beanspruchen aber fast ein Drittel des Verteidigungshaushalts — durchweg das 1,8- bis 2,7-Fache des Budgets der regulären Armee. Für 2025/26 wird das Budget des IRGC auf ~6 Milliarden Dollar geschätzt, gegenüber ~3,4 für die Artesch.
Sodann die Stellvertreter — die „Achse des Widerstands ». Die Beträge, allesamt offizielle US-amerikanische Schätzungen (niemals vom Regime, das nichts veröffentlicht): Hisbollah, ~700 Millionen Dollar pro Jahr (US-Finanzministerium, also ~70 % der Einnahmen der Gruppe); Hamas und Islamischer Dschihad, ~100 Millionen/Jahr zusammen; Huthis im Jemen, 100 bis 300 Millionen/Jahr; schiitische Milizen im Irak, mehr als 100 Millionen/Jahr. Und der syrische Abgrund: 30 bis 50 Milliarden Dollar, in dreizehn Jahren verschlungen, um Assad zu retten — eine Investition, die der Fall von Damaskus heute auf null reduziert hat.
Schließlich das Nukleare — und hier ist eine Präzisierung geboten. Die berühmten „500 Milliarden » sind nicht die Baukosten: Es ist die Schätzung der kumulierten Kosten der Sanktionen, die es dem Land eingebracht hat. Der Bau der Anreicherung wird auf ~1 Milliarde geschätzt, mehr nicht; das Jahresbudget der Atombehörde, ~270–300 Millionen, ist eine vom Regime erklärte Zahl. Der wahre Preis des Nuklearen lag anderswo: in den Opportunitätskosten, mehr als 100 Milliarden Dollar an geopfertem Wachstum und Erdöleinnahmen.
Und die Drohnenmaschinerie, deren Logik die Doktrin zusammenfasst: Eine Shahed-136-Drohne kostet in der Produktion 20.000 bis 50.000 Dollar, doch sie abzufangen kostet mehr als eine Million.
Auf dieser Landkarte der Ausgaben fehlt eine einzige Zeile: das Volk. Nach den in Iran öffentlich gemachten Schätzungen reicht der Anteil der Bevölkerung unter der Armutsgrenze von ~30 % (offizielle Regimezahl, die niedrigste und umstrittenste) bis über 60 % und bis zu 70–75 % nach dem Eingeständnis eines ehemaligen Ministers. Mit anderen Worten: Fast zwei Drittel einer Nation leben unter der Armutsgrenze, seit Jahren, während das Regime die Hisbollah, die Urananreicherung und ein Raketenarsenal finanzierte. Das Geld, das heute fehlt, hat dafür nie gefehlt. Es fehlte für sie.
Die Blockade von Hormus, oder die Kunst, sich selbst zu versenken
Das Regime hat Hormus zu seiner Waffe gemacht. Doch Hormus ist zugleich seine Halsschlagader. Durch die Meerenge passieren ~20 Millionen Barrel pro Tag, rund ein Viertel des weltweiten seewärtigen Erdölhandels. Aber ~80 % der Exporte des Regimes nehmen ebendiese Meerenge, und sein wichtigstes Terminal, Kharg, liegt oberhalb von Hormus: Sie zu schließen umgeht nichts, es amputiert sich selbst.
Hier eine transparente Schätzung der Kosten, die diese Blockade ihm selbst zufügt.
Vor der Blockade: 1,84 Millionen Barrel/Tag × ~90 Dollar ≈ 165 Millionen Dollar pro Tag (März 2026). Unter Blockade: weniger als 0,30 Millionen × ~90 Dollar ≈ 27 Millionen pro Tag (Mai 2026, −84 %). Entgangene Einnahmen: etwa 138 Millionen Dollar pro Tag.
Dieses Ergebnis deckt sich mit der unabhängigen Schätzung von ~150 Millionen pro Tag und schlägt sich in einem kumulierten Verlust von etwa 5,8 Milliarden Dollar allein für die Monate April und Mai nieder. Hinzu kommt der Multiplikatoreffekt, den das Regime nicht kontrolliert: Die Versicherungsprämien für „Kriegsrisiko » sind von ~0,25 % auf 3–10 % des Rumpfwerts gestiegen und lassen die Kosten einer Tankerpassage von ~250.000 Dollar auf 3–10 Millionen springen. Indem es Hormus in ein Schlachtfeld verwandelt, erpresst das IRGC nicht die Welt — es trocknet seine eigene Kasse um etwa 140 Millionen Dollar pro Tag aus. Es ist eine Waffe, die nach hinten losgeht.
Projektion: und wenn die Blutung anhält?
Die Wirtschaft eines Rentierregimes gehorcht einer einfachen Logik: Sie hält, solange die Devisenrente hält. Drei Dynamiken summieren sich gegen das IRGC.
Erstens. Der Ölpreis arbeitet gegen den Takt. Investmentbanken schätzen, dass eine anhaltende Schließung von Hormus den Brent auf 120–180 Dollar treiben würde, und Oxford Economics rechnet mit ~190 Dollar im Fall einer sechsmonatigen Blockade. Grausames Paradox: Dieses teure Öl kann das Regime nicht verkaufen, denn es hat seinen eigenen Absatzweg blockiert.
Zweitens. Die innere Spirale nährt sich selbst. Ein rutschender Rial füttert die Inflation, die die Löhne aushöhlt, die den Zorn nährt — jenen Zorn, der im Januar 2026 die Straße bereits gegen die Macht trieb.
Drittens. Der Wiederaufbau ist außer Reichweite. 144 Milliarden Dollar Schäden zu reparieren setzt Devisen voraus, Importe, Versicherer, Kapitalmärkte — alles, was Sanktionen und Krieg verschließen.
Der Verlauf, wenn sich nichts ändert, ist nicht der eines spektakulären Zusammenbruchs. Es ist der einer Erschöpfung. Und die Geschichte kennt dieses Szenario gut.
Die Berliner Mauer fiel nicht unter Kugeln
1989 stürzte eine Mauer, ohne dass ein Panzer sie durchbrach. Zwei Jahre später verschwand die UdSSR. Die seriöse Geschichtsschreibung hält dafür eine weniger glorreiche, aber lehrreichere Ursache fest: die wirtschaftliche Erschöpfung.
Man muss präzise sein, denn die Legende verzerrt. Die These einer amerikanischen Verschwörung, die die UdSSR bewusst ruiniert habe, ist weitgehend widerlegt, und der Konsens der Historiker betont die inneren Ursachen des sowjetischen Systems. Es geht also nicht um eine Verschwörung, sondern um einen Mechanismus. Diesen Mechanismus hat der russische Ökonom Jegor Gaidar besser beschrieben als jeder andere. Im September 1985 öffnet Saudi-Arabien seine Ventile; der Barrel stürzt von ~30 auf 7–10 Dollar. Die UdSSR aber bezog ~60 % ihrer Devisen aus ihren Kohlenwasserstoffen.
Die Sowjetunion verlor etwa 20 Milliarden Dollar pro Jahr, Geld, ohne das das Land schlicht nicht überleben konnte. — Jegor Gaidar
Ein Rentierimperium, erstickt durch den Sturz seiner Deviseneinnahmen: Das ging dem Fall der Mauer voraus. Keine Schlacht, sondern eine Zahlungsbilanz. Die Formel „die UdSSR fiel, ohne dass ein Schuss abgefeuert wurde » ist ein Stilmittel, kein historisches Zitat; doch sie spricht eine grundlegende Wahrheit aus: Der Wirtschaftskrieg ist eine Konfliktform für sich.
Die Parallele zum Mullah-Regime liegt nicht in den Umständen — die unterscheiden sich — sondern in der Struktur. Dieselbe Abhängigkeit von der Erdölrente, dieselbe Verwundbarkeit einer Macht, die alles auf eine einzige Ader gesetzt hat. Ein Rentierregime fällt nicht notwendig mit der Waffe in der Hand. Es fällt, wenn seine Devisen zusammenbrechen und seine Legitimität sich bereits verflüchtigt hat.
Und das ist die verstörendste Lektion für die Macht: Dieser Krieg hat nie aufgehört. Die militärischen Waffenruhen kommen und gehen; die wirtschaftliche Erstickung dagegen läuft ununterbrochen weiter, Tag für Tag, so wie sie gegen die UdSSR jahrelang lief, bevor die Mauer nachgab. Man kann einen Waffenstillstand über die Angriffe unterzeichnen. Mit einer Zahlungsbilanz schließt man keinen Waffenstillstand.
Quellen
FDD (Schadenskosten, IRGC-Budget, Erdölanteil) · Reuters (Setad, IRGC-Anteil am Erdöl) · Fortune (Wirtschaftsimperium) · Human Rights Watch (Angriffe auf Erdöltanklager) · Kpler und Lloyd’s List (Exporte, Blockade) · Al Jazeera (Seeblockade) · Bonbast (Rial-Notierung) · Euronews (Inflation) · The National (Arbeitsplätze, Hormus-Verluste) · EIA (Volumina der Straße von Hormus) · Oxford Economics (Preisszenarien) · Carnegie (Nukleares, Syrien) · Brian Hook / US-Außenministerium (Finanzierung der Stellvertreter) · Iran Open Data (IRGC-Budget) · CSIS (Drohnenkosten) · SIPRI (Militärausgaben) · Gaidar, Collapse of an Empire und FAS (sowjetische Parallele).
Man räknar anfallen, missilerna, bombnätterna. Man räknar mer sällan det som ändå avgör moderna krig: pengarna. Sedan den 28 februari 2026 och inledningen av « Operation Epic Fury » har det islamiska revolutionsgardet (IRGC) inte bara förlorat fartyg och baser. Det har sett maskinen som gör det mäktigt falla i bitar: sitt ekonomiska imperium.
Först en ärlighetens varning: detta krig är för färskt för att någon siffra från 2026 ska kunna verifieras oberoende. Allt som följer är källbelagt och daterat, men aggregaten för « total kostnad » och de militära bokslutet förblir storleksordningar, inte huggna i sten. Noggrannheten består här i att ange intervallet, aldrig den enda smickrande siffran.
Vad IRGC ägde
För att mäta en förlust måste man först mäta tillgången. IRGC är inte en armé med en budget: det är ett beväpnat konglomerat. Analytikers uppskattningar placerar den del av ekonomin som kontrolleras av enheter knutna till Gardet och till den högste ledarens stiftelser på mer än 50 % av BNP — en siffra som till sin natur är oprecis, eftersom systemets ogenomtränglighet omöjliggör varje officiell mätning.
Några dokumenterade pelare: Khatam al-Anbiya, IRGC:s byggarm, omkring 812 dotterbolag, sanktionerad av det amerikanska finansdepartementet redan 2007; Setad / EIKO, det stiftelseimperium som lyder under den högste ledaren, uppskattat till ~95 miljarder dollar i Reuters referensutredning (2013); och framför allt oljan, vars andel kontrollerad av IRGC ska ha gått från ~20 % (2021) till ~50 % (2024), med omkring 12,4 miljarder dollar per år i olja tilldelad de väpnade styrkorna. Att slå mot IRGC:s ekonomi är inte att försvaga det i marginalen: det är att sikta mot organet självt.
Räkenskapen över förlusterna
Redan första dagen decimeras IRGC:s flotta: 17 fartyg sänkta den 28 februari, däribland den enda operativa ubåten av Fateh-klass och korvetten Shahid Soleimani. CENTCOM kommer senare att hävda 92 % av de stora iranska fartygen sänkta — en siffra som hävdas av koalitionen och som ska tas som sådan.
Den ekonomiska vändpunkten inträffar kring den 8–9 mars, med de första anfallen mot oljeinfrastrukturen: depåerna i Shahran, Aghdasieh, Shahr-e Rey och Karaj träffas, vilket kostar minst fyra människoliv — ett faktum som fastställts genom satellitbilder och bekräftats av Human Rights Watch. Den 13 mars är det Kharg som blir måltavla, ön genom vilken ~90 % av oljeexporten passerar.
Den samlade notan ramas in av tre siffror: FDD:s metodiska uppskattning, ~144 miljarder dollar (≈ 40 % av BNP, satellitbilder + skadebedömning + IAEA); regimens egen siffra, ~270 miljarder « på 40 dagar »; och New York Times pressuppskattning, ~300 miljarder och mer. Den mest citerbara siffran förblir FDD:s, den enda som är byggd på en publicerad metod.
Den makroekonomiska blödningen vilar i sin tur på marknadsnoteringar, de mest robusta. Rialen kollapsar: från 147 000 toman för en dollar (januari 2026) till 191 000 toman (juli 2026) på den fria marknaden, en depreciering på omkring 30 %. Inflationen skenar: från omkring 53 % (december 2025) till 83–89 % i årstakt — och detta är regimens egna siffror (centralbanken, statistikcentralen), alltså ett golv snarare än den verklighet folk lever i. Oljeexporten störtar samman: från en topp på ~2,1 miljoner fat/dag till mindre än 0,3 miljoner i maj efter sjöblockaden. Och regimen medger, genom en av sina egna ansvariga, två miljoner förlorade arbetstillfällen sedan februari.
Vad dessa pengar finansierade — och inte folket
Innan de försvann bland spillrorna tjänade dessa pengar något mycket bestämt. Inte den iranska nationen: regimens maktprojektion.
IRGC betalar först och främst sig självt. Det är dossierns bäst fastställda faktum: Gardet utgör omkring 10 % av manskapet i de väpnade styrkorna, men lägger beslag på nästan en tredjedel av försvarsbudgeten — systematiskt 1,8 till 2,7 gånger den reguljära arméns budget. För 2025–26 uppskattas IRGC:s budget till ~6 miljarder dollar, mot ~3,4 för Artesh.
Sedan ombuden — « motståndets axel ». Beloppen, alla amerikanska officiella uppskattningar (aldrig regimens, som inte publicerar något): Hizbollah, ~700 miljoner dollar per år (amerikanska finansdepartementet, dvs. ~70 % av gruppens intäkter); Hamas och Islamiska jihad, ~100 miljoner/år sammantaget; huthierna i Jemen, 100 till 300 miljoner/år; shiamiliserna i Irak, mer än 100 miljoner/år. Och det syriska avgrundshålet: 30 till 50 miljarder dollar uppslukade under tretton år för att rädda Assad — en investering som i dag reducerats till intet av Damaskus fall.
Kärnvapnen, slutligen — och här behövs ett förtydligande. De ryktbara « 500 miljarderna » är inte byggkostnaden: det är uppskattningen av den ackumulerade kostnaden för de sanktioner som programmet kostat landet. Byggandet av anrikningen uppskattas till ~1 miljard enbart; kärnenergimyndighetens årsbudget, ~270–300 miljoner, är en siffra deklarerad av regimen. Kärnvapnens verkliga pris låg någon annanstans: i alternativkostnaden, mer än 100 miljarder dollar i tillväxt och oljeintäkter som offrats.
Och drönarmaskinen, vars logik sammanfattar doktrinen: en Shahed-136-drönare kostar 20 000 till 50 000 dollar att tillverka, men att skjuta ner den kostar mer än en miljon.
Inför denna utgiftskarta saknas en enda rad: folket. Enligt de uppskattningar som offentliggjorts i Iran går andelen av befolkningen under fattigdomsgränsen från ~30 % (regimens officiella siffra, den lägsta och mest ifrågasatta) till mer än 60 % och ända upp till 70–75 % enligt en tidigare ministers erkännande. Med andra ord: nära två tredjedelar av en nation lever under fattigdomsgränsen, sedan flera år, medan regimen finansierade Hizbollah, urananrikning och en missilarsenal. Pengarna som saknas i dag saknades aldrig för det ändamålet. De saknades för dem.
Blockaden av Hormuz, eller konsten att sänka sig själv
Regimen gjorde Hormuz till sitt vapen. Men Hormuz är också dess halspulsåder. Genom sundet passerar ~20 miljoner fat/dag, ungefär en fjärdedel av den globala sjöburna oljehandeln. Men ~80 % av regimens export går genom detta samma sund, och dess huvudterminal, Kharg, ligger uppströms om Hormuz: att stänga det kringgår ingenting, det stympar sig självt.
Här följer en transparent uppskattning av den kostnad som denna blockad tillfogar regimen själv.
Före blockaden: 1,84 miljoner fat/dag × ~90 dollar ≈ 165 miljoner dollar per dag (mars 2026). Under blockad: mindre än 0,30 miljoner × ~90 dollar ≈ 27 miljoner per dag (maj 2026, −84 %). Uteblivna intäkter: omkring 138 miljoner dollar per dag.
Detta resultat sammanfaller med den oberoende uppskattningen på ~150 miljoner per dag och översätts till en ackumulerad förlust på omkring 5,8 miljarder dollar enbart under april och maj. Till detta läggs den multiplikatoreffekt som regimen inte kontrollerar: försäkringspremierna för « krigsrisk » har gått från ~0,25 % till 3–10 % av skrovets värde, vilket får kostnaden för en tankertransit att skjuta i höjden från ~250 000 dollar till 3–10 miljoner. Genom att förvandla Hormuz till slagfält utpressar IRGC inte världen — det torkar ut sin egen kassa med omkring 140 miljoner dollar per dag. Det är ett vapen som skjuter bakåt.
Prognos: och om blödningen fortsätter?
Ekonomin i en rentierregim lyder en enkel logik: den håller så länge valutaräntan håller. Tre krafter samverkar mot IRGC.
Ett. Oljepriset arbetar i otakt. Investmentbankerna uppskattar att en utdragen stängning av Hormuz skulle skicka Brent mot 120–180 dollar, och Oxford Economics talar om ~190 dollar vid en blockering på sex månader. Grym paradox: denna dyra olja kan regimen inte sälja, eftersom det är dess egen avsättningsväg som den har blockerat.
Två. Den inre spiralen underblåser sig själv. En rial som glider ner göder inflationen, som urholkar lönerna, som föder ilskan — samma ilska som i januari 2026 redan kastade ut människor på gatan mot makten.
Tre. Återuppbyggnaden är utom räckhåll. Att reparera 144 miljarder dollar i skador förutsätter valuta, import, försäkringsgivare, kapitalmarknader — allt som sanktionerna och kriget stänger.
Banan, om inget förändras, är inte den av en spektakulär kollaps. Det är den av en utmattning. Och historien känner väl detta scenario.
Berlinmuren föll inte för kulor
År 1989 rasade en mur utan att en enda stridsvagn stötte omkull den. Två år senare försvann Sovjetunionen. Den seriösa historieskrivningen ser en mindre lysande men mer lärorik orsak: den ekonomiska utmattningen.
Man måste vara precis, för legenden förvränger. Tesen om en amerikansk komplott som avsiktligt ruinerat Sovjetunionen är i stort motbevisad, och konsensus bland historiker betonar det sovjetiska systemets inre orsaker. Det handlar alltså inte om komplott, utan om mekanism. Denna mekanism har den ryske ekonomen Jegor Gajdar beskrivit bättre än någon annan. I september 1985 öppnar Saudiarabien sina kranar; fatet störtar från ~30 till 7–10 dollar. Men Sovjetunionen drog ~60 % av sin valuta från sina kolväten.
Sovjetunionen förlorade omkring 20 miljarder dollar per år, pengar utan vilka landet helt enkelt inte kunde överleva. — Jegor Gajdar
Ett rentierimperium, kvävt av raset i sina valutaintäkter: se där vad som föregick Murens fall. Inte ett slag, utan en betalningsbalans. Uttrycket « Sovjetunionen föll utan att ett skott avlossades » är en stilfigur, inte ett historiskt citat; men det säger en grundläggande sanning: det ekonomiska kriget är en egen konfliktform i sin egen rätt.
Parallellen med mullornas regim ligger inte i omständigheterna — de skiljer sig åt — utan i strukturen. Samma beroende av oljeräntan, samma sårbarhet hos en makt som satsat allt på en enda ådra. En rentierregim faller inte nödvändigtvis med vapen i hand. Den faller när dess valuta kollapsar och dess legitimitet redan har förångats.
Och det är den mest obekväma läxan för makten: det där kriget upphörde aldrig. De militära vapenvilorna kommer och går; den ekonomiska kvävningen löper däremot oavbrutet, dag efter dag, så som den löpte mot Sovjetunionen i åratal innan Muren gav vika. Man kan skriva under ett eldupphör om anfallen. Man skriver inte under någon vapenvila med en betalningsbalans.
Källor
FDD (skadekostnad, IRGC:s budget, oljeandel) · Reuters (Setad, IRGC:s oljeandel) · Fortune (ekonomiskt imperium) · Human Rights Watch (anfall mot oljedepåer) · Kpler och Lloyd’s List (export, blockad) · Al Jazeera (sjöblockad) · Bonbast (rialens notering) · Euronews (inflation) · The National (arbetstillfällen, förluster i Hormuz) · EIA (volymer i Hormuzsundet) · Oxford Economics (prisscenarier) · Carnegie (kärnvapen, Syrien) · Brian Hook / amerikanska utrikesdepartementet (finansiering av ombud) · Iran Open Data (IRGC:s budget) · CSIS (drönarkostnad) · SIPRI (militärutgifter) · Gajdar, Collapse of an Empire och FAS (den sovjetiska parallellen).
Se cuentan los ataques, los misiles, las noches de bombardeo. Se cuenta menos aquello que, sin embargo, decide las guerras modernas: el dinero. Desde el 28 de febrero de 2026 y el inicio de la «Operation Epic Fury», el Cuerpo de los Guardianes de la Revolución Islámica (CGRI) no solo ha perdido buques y bases. Ha visto desmoronarse la maquinaria que lo hace poderoso: su imperio económico.
Primero, una advertencia de honestidad: esta guerra es demasiado reciente para que ninguna cifra de 2026 pueda certificarse de forma independiente. Todo lo que sigue está documentado y fechado, pero los agregados de «coste total» y los balances militares siguen siendo órdenes de magnitud, no verdades grabadas en piedra. El rigor consiste aquí en dar la horquilla, nunca la cifra única y halagadora.
Lo que el CGRI poseía
Para medir una pérdida, primero hay que medir el patrimonio. El CGRI no es un ejército dotado de un presupuesto: es un conglomerado armado. Las estimaciones de los analistas sitúan la parte de la economía controlada por las entidades ligadas a los Guardianes y a las fundaciones del Líder en más del 50 % del PIB, una cifra imprecisa por naturaleza, porque la opacidad del sistema impide toda medición oficial.
Algunos pilares documentados: Khatam al-Anbiya, el brazo de obra pública del CGRI, unas 812 filiales, sancionado por el Tesoro estadounidense ya en 2007; Setad / EIKO, el imperio de fundaciones vinculado al Líder, estimado en unos 95 000 millones de dólares por la investigación de referencia de Reuters (2013); y sobre todo el petróleo, cuya parte controlada por el CGRI habría pasado del ~20 % (2021) al ~50 % (2024), con unos 12 400 millones de dólares al año de petróleo asignados a las fuerzas armadas. Golpear la economía del CGRI no es debilitarlo en los márgenes: es apuntar al órgano vital.
El recuento de las pérdidas
Desde el primer día, la marina del CGRI queda diezmada: 17 buques hundidos el 28 de febrero, entre ellos el único submarino operativo de la clase Fateh y la corbeta Shahid Soleimani. El CENTCOM reivindicará más tarde el hundimiento del 92 % de los grandes buques iraníes, una cifra reivindicada por la coalición y que debe tomarse como tal.
El punto de inflexión económico llega en torno al 8-9 de marzo, con los primeros ataques contra las infraestructuras petroleras: los depósitos de Shahran, Aghdasieh, Shahr-e Rey y Karaj son alcanzados, causando al menos cuatro muertos, un hecho establecido por imágenes satelitales y confirmado por Human Rights Watch. El 13 de marzo es Kharg el objetivo, la isla por la que transita el ~90 % de las exportaciones petroleras.
La factura global, por su parte, queda enmarcada por tres cifras: la estimación metódica de la FDD, unos 144 000 millones de dólares (≈ 40 % del PIB, imágenes satelitales + evaluación de daños + OIEA); la reivindicación del propio régimen, unos 270 000 millones «en 40 días»; y la estimación periodística del New York Times, unos 300 000 millones o más. La cifra más citable sigue siendo la de la FDD, la única construida sobre un método publicado.
La hemorragia macroeconómica, en cambio, se apoya en cotizaciones de mercado, las más sólidas. El rial se derrumba: de 147 000 tomanes por dólar (enero de 2026) a 191 000 tomanes (julio de 2026) en el mercado libre, una depreciación de alrededor del 30 %. La inflación se dispara: de cerca del 53 % (diciembre de 2025) al 83-89 % interanual, y estas son las cifras oficiales del propio régimen (Banco Central, Centro de Estadística), es decir, un suelo más que la realidad vivida. Las exportaciones de petróleo se desploman: de un pico de ~2,1 millones de barriles diarios a menos de 0,3 millones en mayo, tras el bloqueo naval. Y el régimen, por boca de uno de sus propios responsables, admite la pérdida de dos millones de empleos desde febrero.
Lo que ese dinero financiaba, y no al pueblo
Antes de desaparecer entre los escombros, ese dinero servía a algo concreto. No a la nación iraní: a la proyección de poder del régimen.
El CGRI se paga primero a sí mismo. Es el hecho mejor establecido del expediente: los Guardianes representan cerca del 10 % de los efectivos de las fuerzas armadas, pero captan casi un tercio del presupuesto de defensa, sistemáticamente entre 1,8 y 2,7 veces el presupuesto del ejército regular. Para 2025-26, se estima el presupuesto del CGRI en unos 6 000 millones de dólares, frente a los ~3 400 millones del Artesh.
Los proxies, después: el «eje de la resistencia». Los montos, todos estimaciones oficiales estadounidenses (nunca del régimen, que no publica nada): Hezbolá, ~700 millones de dólares al año (Tesoro estadounidense, es decir, ~70 % de los ingresos del grupo); Hamás y Yihad Islámica, ~100 millones al año combinados; hutíes de Yemen, entre 100 y 300 millones al año; milicias chiíes de Irak, más de 100 millones al año. Y el abismo sirio: entre 30 000 y 50 000 millones de dólares engullidos en trece años para salvar a Assad, una inversión hoy reducida a nada por la caída de Damasco.
El nuclear, por último, y aquí se impone una precisión. Los célebres «500 000 millones» no son el coste de construcción: son la estimación del coste acumulado de las sanciones que le ha costado al país. La construcción del enriquecimiento se estima en unos 1 000 millones apenas; el presupuesto anual de la agencia nuclear, ~270-300 millones, es una cifra declarada por el régimen. El verdadero precio del nuclear estuvo en otra parte: en el coste de oportunidad, más de 100 000 millones de dólares de crecimiento e ingresos petroleros sacrificados.
Y la máquina de drones, cuya lógica resume la doctrina: un dron Shahed-136 cuesta entre 20 000 y 50 000 dólares de producción, pero interceptarlo cuesta más de un millón.
Frente a este mapa de gastos, falta una sola línea: el pueblo. Según las estimaciones hechas públicas en Irán, la parte de la población bajo el umbral de pobreza va del ~30 % (cifra oficial del régimen, la más baja y la más discutida) a más del 60 % y hasta el 70-75 % según la confesión de un exministro. Dicho de otro modo: cerca de dos tercios de una nación viven bajo el umbral de pobreza, desde hace años, mientras el régimen financiaba a Hezbolá, el enriquecimiento del uranio y un arsenal de misiles. El dinero que hoy falta nunca faltó para eso. Faltó para ellos.
El bloqueo de Ormuz, o el arte de hundirse a sí mismo
El régimen ha hecho de Ormuz su arma. Ahora bien, Ormuz es también su vena yugular. Por el estrecho pasan ~20 millones de barriles diarios, cerca de una cuarta parte del comercio petrolero marítimo mundial. Pero ~80 % de las exportaciones del régimen transitan por ese mismo estrecho, y su terminal principal, Kharg, está situado aguas arriba de Ormuz: cerrarlo no rodea nada, se amputa a sí mismo.
He aquí una estimación transparente del coste que ese bloqueo se inflige a sí mismo.
Antes del bloqueo: 1,84 millones de barriles diarios × ~90 dólares ≈ 165 millones de dólares al día (marzo de 2026). Bajo bloqueo: menos de 0,30 millones × ~90 dólares ≈ 27 millones al día (mayo de 2026, −84 %). Lucro cesante: unos 138 millones de dólares al día.
Este resultado coincide con la estimación independiente de ~150 millones al día y se traduce en una pérdida acumulada de alrededor de 5 800 millones de dólares solo en los meses de abril y mayo. A ello se suma el efecto multiplicador que el régimen no controla: las primas de seguro por «riesgo de guerra» han pasado del ~0,25 % al 3-10 % del valor del casco, disparando el coste de un tránsito de petrolero de ~250 000 dólares a entre 3 y 10 millones. Al convertir Ormuz en campo de batalla, el CGRI no le cobra rescate al mundo: reseca su propia tesorería en unos 140 millones de dólares al día. Es un arma que dispara al revés.
Proyección: ¿y si la hemorragia continúa?
La economía de un régimen rentista obedece a una lógica simple: se sostiene mientras se sostenga la renta en divisas. Tres dinámicas se acumulan en contra del CGRI.
Una. El precio del barril trabaja a contratiempo. Los bancos de inversión estiman que un cierre prolongado de Ormuz enviaría el Brent hacia los 120-180 dólares, y Oxford Economics evoca ~190 dólares en caso de bloqueo de seis meses. Paradoja cruel: ese petróleo caro, el régimen no puede venderlo, puesto que es su propia salida la que ha bloqueado.
Dos. La espiral interna se autoalimenta. Un rial que se desliza alimenta la inflación, que erosiona los salarios, que alimenta la cólera, la misma cólera que, en enero de 2026, ya lanzaba a la calle contra el poder.
Tres. La reconstrucción está fuera de alcance. Reparar 144 000 millones de dólares de daños supone divisas, importaciones, aseguradoras, mercados de capitales, todo lo que las sanciones y la guerra cierran.
La trayectoria, si nada cambia, no es la de un derrumbe espectacular. Es la de un agotamiento. Y la historia conoce bien ese guion.
El Muro de Berlín no cayó bajo las balas
En 1989, un muro se derrumbó sin que un tanque lo embistiera. Dos años después, la URSS desaparecía. La historia seria retiene de ello una causa menos gloriosa pero más instructiva: el agotamiento económico.
Hay que ser precisos, porque la leyenda deforma. La tesis de un complot estadounidense que habría arruinado deliberadamente a la URSS está ampliamente refutada, y el consenso de los historiadores insiste en las causas internas del sistema soviético. No se trata, pues, de complot, sino de mecanismo. Ese mecanismo, el economista ruso Yegor Gaidar lo describió mejor que nadie. En septiembre de 1985, Arabia Saudí abre sus grifos; el barril se desploma de ~30 a 7-10 dólares. Ahora bien, la URSS obtenía ~60 % de sus divisas de sus hidrocarburos.
La Unión Soviética perdía unos 20 000 millones de dólares al año, un dinero sin el cual el país sencillamente no podía sobrevivir. — Yegor Gaidar
Un imperio rentista, asfixiado por la caída de sus ingresos en divisas: he ahí lo que precedió a la caída del Muro. No una batalla, sino una balanza de pagos. La fórmula «la URSS cayó sin que se disparara un solo tiro» es una figura retórica, no una cita histórica; pero dice una verdad de fondo: la guerra económica es un modo de conflicto por derecho propio.
El paralelismo con el régimen de los mulás no está en las circunstancias —que difieren— sino en la estructura. La misma dependencia de la renta petrolera, la misma vulnerabilidad de un poder que lo ha apostado todo a una sola vena. Un régimen rentista no cae necesariamente con las armas en la mano. Cae cuando sus divisas se derrumban y su legitimidad ya se ha evaporado.
Y esa es la lección más incómoda para el poder: esa guerra no se ha detenido nunca. Las treguas militares van y vienen; la asfixia económica, en cambio, corre sin pausa, día tras día, como corrió contra la URSS durante años antes de que el Muro cediera. Se puede firmar un alto el fuego sobre los ataques. No se firma armisticio con una balanza de pagos.
Fuentes
FDD (coste de los daños, presupuesto CGRI, parte del petróleo) · Reuters (Setad, parte del CGRI en el petróleo) · Fortune (imperio económico) · Human Rights Watch (ataques a depósitos petroleros) · Kpler y Lloyd’s List (exportaciones, bloqueo) · Al Jazeera (bloqueo naval) · Bonbast (cotización del rial) · Euronews (inflación) · The National (empleos, pérdidas de Ormuz) · EIA (volúmenes del estrecho de Ormuz) · Oxford Economics (escenarios de precios) · Carnegie (nuclear, Siria) · Brian Hook / Departamento de Estado estadounidense (financiación de los proxies) · Iran Open Data (presupuesto del CGRI) · CSIS (coste de los drones) · SIPRI (gasto militar) · Gaidar, Collapse of an Empire y FAS (paralelismo soviético).
