Pahlavi : ce nom qui est une patrie
Garde Javidan · Pahlavisme
Pahlavi : ce nom qui est une patrie
Un homme, face caméra, refuse qu’on enferme un demi-siècle de lumière dans le seul mot « couronne ». Écoutez-le : ce n’est pas un roi qu’il défend, c’est un pays.
Pahlavi: this name that is a homeland
A man, facing the camera, refuses to shut half a century of light inside the single word « crown. » Listen to him: it is not a king he defends, it is a country.
پهلوی؛ نامی که یک میهن است
مردی رو به دوربین نمی‌گذارد که نیم‌قرن روشنایی را در یک واژه‌ی «تاج» زندانی کنند. به او گوش بسپارید: او از یک پادشاه دفاع نمی‌کند، از یک کشور دفاع می‌کند.
פהלווי: השם הזה שהוא מולדת
אדם, מול המצלמה, מסרב שיכלאו חצי מאה של אור בתוך המילה האחת « כתר ». הקשיבו לו: לא על מלך הוא מגן, אלא על ארץ.
Pahlavi: dieser Name, der ein Vaterland ist
Ein Mann, der Kamera zugewandt, weigert sich, ein halbes Jahrhundert Licht in das eine Wort „Krone » einzusperren. Hört ihm zu: Nicht einen König verteidigt er, sondern ein Land.
Il existe des mots que l’on croit petits et qui, ouverts, contiennent un pays tout entier. On vous dira que « Pahlavi » signifie un trône, un homme, une nostalgie de vieillards. Ne les croyez pas. Ce mot-là ne tient pas dans une couronne : il tient dans un rail posé d’un bout à l’autre de l’Iran, dans une école ouverte au fond d’un village, dans le visage enfin découvert d’une femme qui lève les yeux vers le siècle.
« Qu’est-ce que Pahlavi ? » — un homme énumère, face caméra, ce que ce nom veut dire. Vidéo sous-titrée en français.
Écoutez cet homme. Il ne récite pas une généalogie de princes ; il dresse l’inventaire d’une civilisation. Pahlavi, dit-il, c’est l’université et l’hôpital, ce sont les repas gratuits de l’enfant pauvre et les chaussures neuves que l’ouvrier, pour le soir de la fête, a pu offrir à son fils sans courber l’échine. Pahlavi, c’est la malaria vaincue, le passeport respecté, l’inflation à genoux. C’est la Peykan jaune du père instituteur, payée d’un salaire de maître d’école — et dans cette petite voiture il y avait toute la dignité d’un peuple qui montait.
Pahlavi, c’est le respect de l’Arménien, la confiance faite au bahá’í, l’amitié tendue au juif d’Iran. C’est un pays qui ne demandait pas à un homme sa religion avant de lui reconnaître sa patrie. Voilà ce qu’un régime a voulu enterrer sous quarante-six années de nuit : non pas un souverain, mais une manière d’être grand ensemble.
Le nom que crient ceux qui ne l’ont jamais vu
Et pourtant, regardez le prodige. Des enfants de dix-sept ans, qui n’ont jamais vu ce temps, qui n’en connaissent que l’interdit, en crient le nom dans les rues. Pourquoi ? Parce que la voix de Pahlavi, comme le dit cet homme, c’est le bruit des pas de l’Iran. On peut brûler les portraits ; on n’éteint pas un pas qui marche dans le sang d’un peuple.
Ceux qui sont tombés pour ce nom — nos Javid Nâm, « éternels », enfants de l’Iran et don de la patrie — ne sont pas des vaincus : ils sont l’avenir qui a pris de l’avance. Le régime a le turban ; l’Iran a la mémoire. Et la mémoire, quand elle se lève, n’est plus un souvenir : c’est un drapeau.
Non pas l’étendard des geôliers, mais celui qui fut toujours le nôtre — le Lion & Soleil, or sur la nuit. Sous ce ciel-là, un nom continue de battre comme un cœur.
Jâvid Shâh. Que vive l’Iran.
— Ashk-7000, pour la Garde Javidan.
There are words we think small which, once opened, hold an entire country. They will tell you that « Pahlavi » means a throne, a man, an old men’s nostalgia. Do not believe them. That word does not fit inside a crown: it fits inside a rail laid from one end of Iran to the other, inside a school opened at the far edge of a village, inside the face at last uncovered of a woman lifting her eyes toward the century.
« What is Pahlavi? » — a man, facing the camera, spells out what this name truly means. Video with French subtitles.
Listen to this man. He is not reciting a genealogy of princes; he is drawing up the inventory of a civilization. Pahlavi, he says, is the university and the hospital; it is the free meals of the poor child and the new shoes that the workman, for the evening of the feast, could offer his son without bowing his back. Pahlavi is malaria defeated, the passport respected, inflation brought to its knees. It is the yellow Peykan of the schoolmaster father, paid for with a teacher’s wage — and in that little car there was all the dignity of a people on the rise.
Pahlavi is respect for the Armenian, trust extended to the Bahá’í, friendship held out to the Jew of Iran. It is a country that did not ask a man his religion before granting him his homeland. This is what a regime sought to bury under forty-six years of night: not a sovereign, but a way of being great together.
The name shouted by those who never saw it
And yet, behold the wonder. Children of seventeen, who have never seen that time, who know of it only the ban, shout its name in the streets. Why? Because the voice of Pahlavi, as this man says, is the sound of Iran’s footsteps. You can burn the portraits; you cannot put out a step that walks in the blood of a people.
Those who fell for this name — our Javid Nâm, « the eternal ones, » children of Iran and gift to the homeland — are not the vanquished: they are the future that has gone on ahead. The regime holds the turban; Iran holds the memory. And memory, when it rises, is no longer a remembrance: it is a flag.
Not the banner of the jailers, but the one that was always ours — the Lion and Sun, gold upon the night. Beneath that sky, a name goes on beating like a heart.
Jâvid Shâh. Long live Iran.
— Ashk-7000, for the Garde Javidan.
واژه‌هایی هست که خُرد می‌پنداریمشان و چون بازشان کنی، یک سرزمین تمام در آن‌هاست. به شما خواهند گفت که «پهلوی» یعنی یک تخت، یک مرد، یک حسرتِ پیرمردانه. باور نکنید. این واژه در یک تاج نمی‌گنجد: در ریلی می‌گنجد که از این سوی ایران تا آن سویش کشیده شده، در مدرسه‌ای که در دورترین گوشه‌ی یک روستا گشوده شده، و در چهره‌ی سرانجام گشوده‌ی زنی که چشم به قرن می‌دوزد.
«پهلوی چیست؟» — مردی رو به دوربین برمی‌شمارد که این نام چه معنایی دارد. ویدئو با زیرنویس فرانسوی.
به این مرد گوش کنید. او شجره‌نامه‌ی شاهزادگان را از بر نمی‌خواند؛ او فهرست یک تمدن را برمی‌شمارد. پهلوی، می‌گوید، یعنی دانشگاه و بیمارستان؛ یعنی خوراک رایگانِ کودک تهیدست و کفشِ نویی که کارگر، برای شبِ عید، توانست بی آنکه کمر خم کند به پسرش هدیه دهد. پهلوی یعنی مالاریای شکست‌خورده، گذرنامه‌ی محترم‌شمرده، تورمِ به‌زانودرآمده. یعنی آن پیکانِ زردِ پدرِ آموزگار، خریده با حقوقِ یک معلم — و در آن اتومبیلِ کوچک، تمامِ کرامتِ ملتی بود که رو به بالا می‌رفت.
پهلوی یعنی احترام به ارمنی، اعتماد به بهائی، دستِ دوستی به سوی یهودیِ ایران. یعنی کشوری که پیش از به‌رسمیت‌شناختنِ میهنِ یک انسان، از او دینش را نمی‌پرسید. این همان چیزی است که یک رژیم خواست زیرِ چهل‌وشش سال شب دفنش کند: نه یک پادشاه، بلکه یک شیوه‌ی با هم بزرگ‌بودن.
نامی که آنان که هرگز ندیده‌اندش فریاد می‌زنند
و با این همه، به این شگفتی بنگرید. کودکانِ هفده‌ساله‌ای که هرگز آن روزگار را ندیده‌اند، که تنها ممنوعیتش را می‌شناسند، نامش را در خیابان‌ها فریاد می‌زنند. چرا؟ زیرا صدای پهلوی، چنان‌که این مرد می‌گوید، صدای گام‌های ایران است. می‌توان تصویرها را سوزاند؛ اما گامی را که در خونِ یک ملت راه می‌رود، نمی‌توان خاموش کرد.
آنان که برای این نام فروافتادند — جاویدنام‌های ما، «جاودانگان»، فرزندانِ ایران و جان‌فدای میهن — شکست‌خورده نیستند: آنان آینده‌ای‌اند که پیش افتاده است. رژیم عمامه را دارد؛ ایران حافظه را. و حافظه، چون برخیزد، دیگر خاطره نیست: پرچم است.
نه بیرقِ زندان‌بانان، بلکه آنکه همیشه از آنِ ما بود — شیر و خورشید، زر بر پهنه‌ی شب. زیرِ آن آسمان، نامی همچنان چون یک قلب می‌تپد.
جاوید شاه. زنده باد ایران.
— اشک-۷۰۰۰، برای گارد جاویدان.
יש מילים שאנו סבורים כי קטנות הן, ואשר משנפתחו, ארץ שלמה כלולה בהן. יאמרו לכם ש »פהלווי » פירושו כס מלכות, אדם, געגוע של זקנים. אל תאמינו להם. המילה הזאת אינה נכנסת בתוך כתר: היא נכנסת בתוך פס רכבת מונח מקצה אחד של איראן אל קצהו האחר, בתוך בית ספר שנפתח בקצה נידח של כפר, בתוך פניה הגלויים סוף-סוף של אישה הנושאת את עיניה אל המאה.
«מהו פהלווי?» — אדם, מול המצלמה, מונה מה פירושו של השם הזה. סרטון עם כתוביות בצרפתית.
הקשיבו לאיש הזה. אין הוא מדקלם שושלת יוחסין של נסיכים; הוא עורך את מצאי הרכוש של תרבות שלמה. פהלווי, הוא אומר, הוא האוניברסיטה ובית החולים; הוא הארוחות החינם של הילד העני והנעליים החדשות שהפועל, לערב החג, יכול היה להעניק לבנו בלי לכופף את גבו. פהלווי הוא המלריה שהובסה, הדרכון שכובד, האינפלציה שהורדה על ברכיה. הוא הפייקאן הצהובה של האב-המורה, שנקנתה בשכר של מלמד — ובמכונית הקטנה הזאת היה כל כבודו של עם ההולך ומתרומם.
פהלווי הוא הכבוד לארמני, האמון הניתן לבהאי, יד הידידות המושטת ליהודי איראן. הוא ארץ שלא שאלה אדם על דתו בטרם הכירה במולדתו. זה מה שמשטר ביקש לקבור תחת ארבעים ושש שנות לילה: לא ריבון, אלא דרך להיות גדולים יחד.
השם שזועקים אלה שמעולם לא ראוהו
ובכל זאת, הביטו בפלא. ילדים בני שבע-עשרה, שמעולם לא ראו את הזמן ההוא, שאינם מכירים ממנו אלא את האיסור, זועקים את שמו ברחובות. מדוע? משום שקולו של פהלווי, כדברי האיש הזה, הוא קול צעדיה של איראן. אפשר לשרוף את הדיוקנאות; אי אפשר לכבות צעד הפוסע בדמו של עם.
אלה שנפלו למען השם הזה — הז’אוויד נאם שלנו, « בני הנצח », בניה של איראן ומנחת המולדת — אינם מנוצחים: הם העתיד שהקדים ללכת. למשטר יש הטורבן; לאיראן יש הזיכרון. והזיכרון, כשהוא קם, אינו עוד מזכרת: הוא דגל.
לא נס הסוהרים, אלא זה שהיה תמיד שלנו — האריה והשמש, זהב על פני הלילה. תחת אותם שמיים, שם ממשיך לפעום כמו לב.
ז’אוויד שאה. תחי איראן.
— אשק-7000, עבור גארד ז’אווידאן.
Es gibt Wörter, die wir für klein halten und die, einmal geöffnet, ein ganzes Land in sich bergen. Man wird euch sagen, „Pahlavi » bedeute einen Thron, einen Mann, die Sehnsucht alter Männer. Glaubt es nicht. Dieses Wort passt nicht in eine Krone: Es passt in eine Schiene, verlegt von einem Ende Irans zum anderen, in eine Schule, geöffnet am fernsten Rand eines Dorfes, in das endlich unverhüllte Gesicht einer Frau, die ihre Augen zum Jahrhundert erhebt.
„Was ist Pahlavi?“ — ein Mann, der Kamera zugewandt, zählt auf, was dieser Name bedeutet. Video mit französischen Untertiteln.
Hört diesem Mann zu. Er zählt keine Ahnenreihe von Prinzen auf; er erstellt das Inventar einer Zivilisation. Pahlavi, sagt er, das ist die Universität und das Krankenhaus; das sind die kostenlosen Mahlzeiten des armen Kindes und die neuen Schuhe, die der Arbeiter, für den Abend des Festes, seinem Sohn schenken konnte, ohne den Rücken zu beugen. Pahlavi, das ist die besiegte Malaria, der geachtete Pass, die in die Knie gezwungene Inflation. Das ist der gelbe Peykan des Vaters, des Dorfschullehrers, bezahlt von einem Lehrergehalt — und in diesem kleinen Wagen lag die ganze Würde eines Volkes, das aufstieg.
Pahlavi, das ist die Achtung vor dem Armenier, das Vertrauen zum Bahá’í, die dem Juden Irans gereichte Hand der Freundschaft. Das ist ein Land, das einen Menschen nicht nach seiner Religion fragte, bevor es ihm sein Vaterland zuerkannte. Das ist es, was ein Regime unter sechsundvierzig Jahren Nacht begraben wollte: nicht einen Herrscher, sondern eine Weise, gemeinsam groß zu sein.
Der Name, den jene rufen, die ihn nie gesehen haben
Und doch, seht das Wunder. Kinder von siebzehn Jahren, die jene Zeit nie gesehen haben, die von ihr nur das Verbot kennen, rufen ihren Namen auf den Straßen. Warum? Weil die Stimme Pahlavis, wie dieser Mann sagt, der Klang der Schritte Irans ist. Man kann die Porträts verbrennen; man löscht keinen Schritt aus, der im Blut eines Volkes geht.
Jene, die für diesen Namen fielen — unsere Javid Nâm, „die Ewigen », Kinder Irans und Gabe an das Vaterland — sind keine Besiegten: Sie sind die Zukunft, die vorausgegangen ist. Das Regime hat den Turban; Iran hat das Gedächtnis. Und das Gedächtnis, wenn es sich erhebt, ist keine Erinnerung mehr: Es ist eine Fahne.
Nicht das Banner der Kerkermeister, sondern jenes, das immer das unsere war — der Löwe und die Sonne, Gold auf der Nacht. Unter jenem Himmel schlägt ein Name weiter wie ein Herz.
Jâvid Shâh. Es lebe Iran.
— Ashk-7000, für die Garde Javidan.
